Նարեկացին Արևելքի ու Արևմուտքի միջև


Ո՞վ է Նարեկացին աշխարհի համար: Ինչպե՞ս նա նվաճեց տարբեր ժողովուրդների հոգևոր գանձարանը: Ի՞նչն է ստիպում դարձյալ ու դարձյալ անդրադառնալ Նարեկացուն, Նարեկացու ժառանգության ի՞նչ նոր ուսումնասիրություններ են ծնվում վերջին տարիներին: Ինչպե՞ս է հանրահռչակվում Տիեզերական վարդապետի ժառանգությունը և ի՞նչ ներդրում ունեն այդ գործում աշխարհի հայագիտական կենտրոնները: Զրուցում են հայագետներ Ժան Պիեռ Մահեն և Աբրահամ Տերյանը:   

Պետրոս Գետադարձը և Անիի անկումը


Հայոց պետականությունը մահացու հարված ստացավ Բագրատունյաց թագավորության կործանումով: Արտաքին թշնամիների ոտնձգություններից բացի, երկրում կար նաև ներքին երկպառակություն.

Գարեգին Հովսեփյան կաթողիկոս


Մայր Աթոռի միաբան, Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Գարեգին Հովսեփյանի 60-ամյա գիտական, գրական ու հոգևոր գործունեությունը բացառիկ է: Գարեգին Հովսեփյանի ջանքերով են փրկվել և այսօր Մատենադարանում են պահվում են եզակի ձեռագրեր: Նա է բացահայտել Թորոս Ռոսլինի արվեստը, հիմնադրել հայ արվեստաբանության մի քանի ճյուղեր: Առաջինն է, որ քննության առարկա է դարձրել հայկական գմբեթավոր տաճարների հնագույն նմուշները, մահարձանները, իսկ պատմության ընթացքում ոչնչացված ճարտարապետական շատ նմուշների մասին այսօրվա մեր պատկերացումը հիմնված է միայն նրա հաղորդած տեղեկությունների վրա: 

Վրացական նկրտումներ հայկական ժառանգության նկատմամբ


Պատմական Գուգարքի և Տայքի որոշ վանքերի ու եկեղեցիների պատկանելության հարցը քաղաքական շահարկման թեմա է հայ-վրացական հարաբերություններում: Այդ եկեղեցիների մեծ մասն այսօր ժամանակակից Լոռվա մարզի տարածքում է: Անկախ հանգամանքից, թե եկեղեցին որ դարում է կառուցվել և որքան ժամանակ է ծառայել հայ քաղկեդոնականներին, վրաց եկեղեցին ներկայացնում է պահանջներ այդ ժառանգության նկատմամբ: Հայ մասնագետները հայտարարում են, որ վանքերը Գուգարքի և Տայքի հայկական ճարտարապետական դպրոցին են պատկանում: Միևնույն ժամանակ Թուրքիայում շարունակվում է Արևմտյան Հայաստանի հայ քաղկեդոնական տասնյակ տաճարների հանձնումը վրաց ուղղ

Գարեգին Հովսեփյան կաթողիկոս


Գարեգին Հովսեփյան կաթողիկոսը հայկական միջնադարյան արվեստաբանության մի շարք ճյուղերի հիմնադիրն է: Նա հայկական մանրանկարչության և ձեռագրերի մեծարժեք ուսումնասիրություններ է արել, կորստից փրկել ձեռագրեր, որոնք այսօր համարվում են գլուխգործոց և պահվում Մաշտոցյան մատենադարանում: Գարեգին Հովսեփյան կաթողիկոսը նաև Թորոս Ռոսլինին բացահայտողն է: Նույնքան կարևոր են համարվում նաև նրա աստվածաբանական աշխատությունները: Գարեգին Հովսեփյանը պատասխանատու պաշտոններ է վարել իբրև Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միաբան: Կյանքի վերջին յոթ տարին եղել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության գահակալը: Գարեգին Հովսեփյանի թողած &n

Ասպիրանտուրա՝ Գևորգյան ճեմարանում


Գևորգյան հոգևոր ճեմարանն անցնում է ուսման եռաստիճան համակարգի: Պատրա՞ստ է արդյոք ճեմարանը տրամադրել հետբուհական որակյալ կրթություն, ինչպե՞ս է ապահովում ասպիրանտական կրթության չափորոշիչները: «Տարբերակ« հաղորդաշարի տաղավարում զրուցում են Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի տեսուչ Գարեգին վարդապետ Հաբարձումյանը և Աստվածաշնչագիտության և դավանաբանության ամբիոնի վարիչ Հրաչ սարկավագ Սարգսյանը: 

Ռուսահայոց թեմը 300 տարեկան է


Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմը 2017թ.-ին նշում է հիմնադրման երեք հարյուր տարին: 18-րդ դարասկզբին, երբ Հայաստանը փայփայում էր թուրքական ու պարսկական լծից ազատագրվելու հույսը, ռուսական կայսրության տարածքում թեմ ձևավորվեց: Ի՞նչ գործունեություն էր ծավալել հայոց թեմը կայսրության տարածքում և ինչ առաքելություն ունի այսօր՝ շուրջ երկու միլիոն ռուսահայերի կյանքում: Զրուցում են Մայր Աթոռի «Վաչե և Թամար Մանուկյան» մատենադարանի տնօրեն Տ. Արարատ քահանա Պողոսյանը և պատմաբան, Հայաստանի և Ռուսաստանի պատմական գիտ. դոկտոր Ստեփան Ստեփանյանցը:    

Բռնություն


Բռնության կանխարգելման միջոցառումներից մեկը համարվում է սոցիալ-մշակութային նորմերի բարեփոխումը, կրթության օգնությամբ հաղորդակցային անհրաժեշտ հմտությունների փոխանցումը, աստվածաբանական տեսանկյունից՝ Աստծո պատկերով արարվածի ինքնության լիարժեք ընկալումն ու ընդունումը: Ինչպե՞ս կառուցել հանրություն, որը կմերժի բռնությունը: «Տարբերակ» հաղորդաշարի տաղավարում զրուցում են  Տավուշի թեմի առաջնորդ, Մայր Աթոռի սոցիալական հայեցակարգային հարցերի գրասենյակի տնօրեն Տ. Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանը և «Դիալոգ» ՀԿ հոգեբան Արմինե Վահանյանը: 

Շնորհալուց մինչև Ոսպնակեր. հոգևորականների պատվանուններն ու մականունները


Հոգևորականներին տրված մականուններն ու պատվանունները բացահայտում են նրանց  բնավորության գծերը, կենցաղավարությունը, վաստակն ու արժանիքները, արարքներն ու անգամ քաղաքացիական դիրքորոշումները: Հայ եկեղեցական գործիչների մականնունների, պատվանունների ու դրանց պատմության մասին զրուցում են Երևանի մատենադարանի գլխավոր ֆոնդապահ Գևորգ Տեր-Վարդանյանը և Գևորգյան ճեմարանի մագիստրատուրայի շրջանավարտ Մանվել սարկավագ Սարգսյանը:

Թափուր բուհեր


2017-18 ուստարվա բուհական ընդունելության քննություններից հետո արձանագրված արդյունքներով ընդհանուր 18 000 վճարովի տեղերից 11 375-ը  թափուր են մնացել: Ոլորտի մասնագետները հայտարարում են՝ արտառոց ոչինչ չկա: Հաջորդ տարվա կանխատեսումներն ավելի վատ են. դիմորդների թիվը ավելի քիչ է լինելու, իսկ կառավարության 2018-2020 թվականների միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրով էլ ՀՆԱ-ից կրթության ոլորտին հատկացվող մասնաբաժինը նվազեցվելու է: Ի՞նչ են առաջարկում փորձագետները: 

«Պահպանվում է պետության կողմից»


Պատմամշակութային հուշարձանների տարածքներում կատարված իրավախախտումները հազվադեպ չեն: Դրանց շուրջ ծագած աղմկահարույց վիճաբանությունները, դատական գործընթացները հուշարձանների պահպանության երաշխիք չեն.

Էվթանազիա. կյանքի և մահվան փիլիսոփայության միջև


Էվթանազիայի նկատմամբ իրավական գնահատականը պայմանավորված է բժշկական, բարոյաէթիկական, փիլիսոփայական, կրոնական հայացքների առանձնահատկություններով: Որոշ երկրներում այն քրեորեն պատժելի է, որոշ երկրներում՝ օրենքով թույլատրված: Հայաստանում էվթանազիան օրենքով արգելված է: Ի՞նչ էթիկական խնդիրներ է հարուցում այս երևույթը աշխարհում և արդյո՞ք քրիստոնեական աշխարհայացքը օգնում է հաղթահարել այդ խնդիրները: Թեման քննարկում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Բիոէթիկայի ամբիոնի հայաստանյան մասնաճյուղի վարիչ Սուսաննա Դավթյանը և Մայր Աթոռի միաբան Զաքարիա ծայրագույն վարդապետ Բաղումյանը: