Հայերենը արդի արձակում և թարգմանություններում


Որքանո՞վ ենք գնահատում, ի՞նչ չափով ենք օգտագործում հայերենը, ի՞նչ դեր ունեն հայոց լեզվի նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման և ուսուցման գործում արդի հայ գրականությունն ու թարգմանությունները, ինչպե՞ս է ձևավորվում լեզվի մեր ընկալումը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է գրող, թարգմանիչ, գրականագետ Դիանա Համբարձումյանի հետ: 

«Վարանդա» երգչախումբն ու Շուշիի մշակութային կյանքը


1992թ.-ին Շուշիի ազատագրումից հետո խնդիր կար աշխուժացնել նաև մշակութային կյանքը Արցախում, զբաղվել նաև պատերազմ տեսած երեխաների երաժշտական դաստիարակությամբ: Այդ օրերին ստեղծվեց «Վարանդա» մանկապատանեկան երգչախումը, որն այս տարիների ընթացքում ավելի քան 200 համերգ է ունեցել Արցախում, Հայաստանում և արտերկրում: Այս տարի երգչախումբը նշում է հիմնադրման 25-ամյակը: Երգչախմբի գործունեության, Արցախի մշակութային-երաժշտական կյանքի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է «Վարանդա» երգչախմբի խմբավար Զաքար Քեշիշյանի հետ:

Լինել դերասան Հայաստանում. պայմաններ ու ընտրության հնարավորություն


Հաճախ կարող ենք լսել դժգոհություններ, թե սիրված դերասանը նկարահանվել է վատ սերիալում կամ ցածրորակ կատակերգության մեջ, վարում է շոու հեռուստատեսությամբ կամ թամադայի պաշտոն ունի հարսանիքների ժամանակ: Հասկանալի է, որ հանդիսատեսը սիրված դերասանին ցանկանում է տեսնել միայն թատրոնի բեմում կամ լավ ֆիլմերում, սակայն որքանո՞վ է մեր ֆիլմարտադրությունն իր ներկա ծավալներով և թատրոնն իր հնարավորություններով պայմաններ ապահովում դերասանի ստեղծագործական ներուժի իրացման համար: Ընդհանրապես, դերասանը Հայաստանում ունի՞ ընտրության հնարավորություն: Այս հարցերի շուրջ Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է դերասան Բաբկեն Չո

ԲՈՒՀ և աշխատաշուկա


Ինչպե՞ս են հայաստանյան բուհերը արձագանքում աշխատաշուկայի պահանջներին, կա՞ն փոխադարձ կապեր համալսարանների ու գործատուների միջև, որքանո՞վ են մեր բուհերում տրվող մասնագիտությունները պահանջված Հայաստանում և արտերկրում: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանի հետ: 

Նոր իրականություն, բուհական հին համակարգ


Աշխարհում արագ են փոխվում կրթական չափորոշիչներն ու դասավանդման մեթոդները: Փոխվել է բարձրագույն կրթության հայեցակարգն ընդհանրապես, իսկ Հայաստանում ավանդույթի ուժով շարունակվում են նույն մոտեցումները: Պատրա՞ստ է արդյոք մեր բուհական համակարգը փոփոխությունների, ովքե՞ր և ինչպե՞ս պետք է կատարեն փոփոխությունները: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանի հետ: 

Հայ ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները Հայաստանում և արտերկրում


Երևանում քիչ չեն կազմակերպվում դասական համերգներ, կան նաև մի շարք երաժշտական փառատոններ: Որքանով են այդ համերգների ու փառատոնների ընթացքում կատարվում ժամանակակից հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ, սակայն, դժվար է ասել: Ավելի հաճախ լսում ենք արտերկում մեր կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների կատարումների, դրսում աշխատանքի հրավերների և պատվերների մասին: Ինչո՞ւ է այդպես, ինչո՞ւ ժամանակակից հայ կոմպոզիտորների արվեստով ավելի շատ հետաքրքրված են արտասահմանում, ինչպե՞ս պետք է կարգավորվի ոլորտը: Այս հարցեր մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է կամպոզիտոր, դաշնակահար Արթուր Ավանեսովի հետ:

Փոփոխվող սփյուռքներ ու ինքնություններ


Ըստ ժամանակակից սփյուռքագիտության, Սփյուռք երևույթն ունի երեք հիմնական առանձնահատկություն՝ առնվազն երկու ուղղություններով սփռվածությունը, իրական կամ երևակայական  հայրենիքի հետ կապի առկայությունը, սփյուռքյան ինքնության գիտակցումը: Ինչպե՞ս են ժամանակի հետ փոխվում սփյուռքները, ինչպե՞ս են տարբեր փոփոխություններն անդրադառնում ինքնության վրա, մեթոդական ի՞նչ սկզբունքներով կարելի է ուսումնասիրել սփյուռքագիտական բազմաթիվ խնդիրներ: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է սփյուռքագետ Վահե Սահակյանի հետ:
 

Սփյուռք. սահմանումներ ու բնութագիչներ


«Սփյուռք» եզրույթը բնութագրում է սփռվածության, ազգային ցավագին հիշողության, հավաքական ինքնության գիտակցության, պատմական հայրենիքի նկատմամբ հավատարմության և շատ այլ հասկացություններով: Բազմաթիվ սահմանումները, սակայն, ամբողջությամբ չեն սպառում այս տարողունակ երևույթը, քանի որ տարբեր են հանրույթները, տարբեր են հայրենիքից հեռացման պատճառները, նոր վայրերում բնակության պայմաններն ու ինքնության պահպանության մեխանիզմները:  Ի՞նչ բնութագրիչներով է առաջնորդվում արդի սփյուռքագիտությունը, ե՞րբ են ծնվում և մահանում սփյուռքները և ի՞նչ պայմաններում պահպանում գոյությունը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձ

«Ոսկե ծիրանն» ու հայկական կինոյի ներկան


Արդեն 14-րդ անգամ երևանում մեկնարկեց «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնը: Մրցութային և արտամրցութային տարբեր ծրագրերում այս տարի  ընդգրկվել է ավելի քան հարյուր ֆիլմ: Մասնավորապես «Հայկական համայնապատկերի» խաղարկային ֆիլմերի ծրագրում կա երեք ֆիլմ: Հայկ Համբարձումյանը «Թեմա» հաղորդաշարի շրջանակում զրուցել է այդ ֆիլմերից մեկի՝  «Բրավո, վիրտուոզ» ֆիլմի ռեժիսոր՝ Լևոն Մինասյանի հետ: 

Նրանք նկարում էին պատերազմը


Արցախյան պատերազմի առաջին օրերից ռազմաճակատում են եղել նաև բազմաթիվ լրագրողներ, օպերատորներ, ռեժիսորներ: Նրանցից շատերը տեսախցիկի հետ միասին նաև զենք են բռնել, կան նաև զոհեր: Նաև նրանց աշխատանքի շնորհիվ է, որ այսօր մենք կինովավերագրության միջոցով կարող ենք պատկերացում կազմել Արցախյան ազատամարտի պատմության, առանձին հերոսների մասին: Ովքե՞ր էին պատերազմի օպերատորները,  ինչպիսի՞ն է պատերազմի դեմքը տեսախցիկի հակառակ կողմից, կարողանո՞ւմ է օպերատորը օբյեկտիվ լինել ու պատերազմը ներկայացնել որպես համընդհանուր չարիք: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է լրագրող Ռուզաննա Բագրատունյանի

Երևանը ճեպանկարներում


Երևանը կոնտրաստային քաղաք է: Հիմնադրված հազարամյակներ առաջ, սակայն հնություններ գրեթե չունեցող, բուսականության ու պատմական  շենքերի հաշվին վեր խոյացող բարձրահարկերով ու արվարձաններում ծվարած վթարային շենքերով, հարուստ թանգարաններով ու ոչնչացվող անցյալով: Եվ, իհարկե, հուշարձաններ, փողոցներ, թանգարաններ և  մարդիկ՝ այնքան տարբեր ու շատ սիրելի: Ո՞րն է Երևանը, ինչպիսի՞ն է այն վարդագույն երգերից ու տոնական օրերից անդին, ամենօրյա տրոփող կյանքով: Ինչպիսի՞ն է այն ճեպանկարներում: Այս հարցերի շուրջ  Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է նկարիչ Զաքար Դեմիրճյանի հետ:

Խաչքարերի պահպանությունն ու ներկայացումն այսօր


Պատմական Հայաստանի տարածքում՝ բաց երկնքի տակ ու թանգարաններում, այսօր մեծաթիվ խաչքարեր կան, որոնք ուշադրության, պահպանության ու ուսումնասիրության կարիք ունեն: Ինչպե՞ս է հնարավոր ճիշտ կազմակերպել այդ աշխատանքը Հայաստանում ու արտերկրում, ինչպե՞ս երկարեցնել խաչքարերի կյանքը, ուսումնասիրել ու ներկայացնել դրանք մեր մշակույթի համատեքստում: Այս հարցերի շուրջ Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է լուսանկարիչ Հրայր Բազե Խաչերյանի հետ: