Եկեղեցին և հասարակությունը. հին կապեր և նոր ակնկալիքներ


Քրիսոտնեական եկեղեցիները պատմության ընթացքում հաճախ են անցել հասարակական-քաղաքական խմորումների, հեղաբեկումների ու հեղափոխությունների միջով: Հայ եկեղեցին նույնպես: Եկեղեցի-հասարակություն, եկեղեցի-պետություն հարաբերությունները երբեմն եղել են համերաշխության, երբեմն` համագործակցության, երբեմն էլ` բացահայտ մերժման մեջ, 20-րդ դարում բոլշևիկ հասարակությունն, օրինակ, այրում էր եկեղեցիներ ու գնդակահարում հոգևորականներին: Մի քանի տասնամյակ անց նույն հասարակությունը, հասարակական-քաղաքական համակարգի փոփոխության հետ բացահայտեց, որ ոչ միայն եկեղեցու հետևորդ է, այլև` եկեղեցին իր ինքնության առանցքային մաս է և ազգային հարստություն: 
Ի՞նչ ընթացք ունեն եկեղեցի-հասարակություն հարաբերությունները 21-րդ դարում: Ի՞նչ է ակնկալում հայաստանյան հասարակությունը Հայ եկեղեցուց մեր օրերում: Թեման քննարկում են Մայր Աթոռի միաբան Շահե ծայրագույն վարդապետ Անանյանը և արևելագետ Վարուժան Գեղամյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 
 

Ազատության սահմանները


ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանի հայտարարության համաձայն, Վայոց Ձորի մարզում «Նոր Հայաստան, նոր հայրապետ» նախաձեռնության անդամները Ամենայն հայոց կաթողիկոսի նկատմամբ բռնություն են գործադրել: Պաշտպանը այս փաստը վտանգավոր է համարում հասարակության մեջ հանդուրժողականության և համերաշխության տեսանկյունից: Իսկ Արցախի ՄԻՊ Ռուբեն Մելիքյանի գնահատմամբ, կաթողիկոսի նկատմամբ ոտնձգությունը վերաբերելի է նաև Արցախի քաղաքացիների բացարձակ մեծամասնության խղճի և դավանանքի ազատությանը: Փորձագիտական գնահատականներով, վերջին մեկ ամիսը շարունակաբար խախտվում են Հայ Առաքելական եկեղեցու սեփականության իրավունքը և կրոնական կազմակերպության՝ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված իրավունքները: Խախտվել են նաև Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի դրույթները և Հայ առաքելական եկեղեցու գահակալի սահմանադրական մի շարք իրավունքներ: Թեման քննարկում են «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ տնօրեն, ՀՀ առաջին օմբուդսմեն Լարիսա Ալավերդյանը և ԵՊՀ պրոֆեսոր, իրավագիտության դոկտոր Արթուր Վաղարշյանը: 

Հաղորդման անվանումը՝ Լեռան քարոզը. Սպանություն և հաշտություն (Մատթ. 5:21-26). մաս 1-ին


Ինչի՞ է արժանանում մարդն, ով զուր տեղը բարկանում է իր եղբոր վրա, նրան հիմար և ապուշ անվանում: Մեկնաբանում է Տ. Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը:

Մշակութային հեղափոխություն


Հանրային կյանքը խաթարող արատավոր երևույթները, թեև հաճախ թվում է պայմանավորված են միայն քաղաքական, իրավական կամ տնտեսական հանգամանքներով, սակայն մտավորականների, արվեստին մոտ կանգնած մարդկանց համար ակնհայտ է, որ ամեն ինչի հիմքում մշակութային ճգնաժամն է, որն արտահայտվում է, օրինակ, արվեստի հետ հաղորդակցման խաթարմամբ, գրականության նկատմամբ անտարբերությամբ, ընթերցանության անկմամբ, ընկալումների պարզունականացմամբ, հասկացությունների ու արժեքների շրջմամբ: Հնարավո՞ր է արդյոք մշակութային հեղափոխություն: Եվ պե՞տք է արդյոք: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը  զրուցել է բանաստեղծ, թարգմանիչ Հակոբ Մովսեսի հետ:

Լեռան քարոզը. «Օրենքի ճշմարիտ ուսուցումը» (Մատթ. 5:17-20). մաս 2-րդ


Ինչո՞ւ է Քրիստոս ասում, որ եկել է լրացնելո՛ւ օրենքը կամ մարգարեներին, այլ ոչ թե  ջնջելու, ի՞նչ է պատգամում երկնքի արքայություն մուտք գործելու համար: Շարունակում է մեկնաբանել Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը:  

Պայծառակերպության տոնին նշվում է նաև Հովհանավանքի ուխտի օրը


Պայծառակերպության տոնին նշվում է նաև Հովհաննավանքի ուխտի օրը: Ավանդույթի սկիզբը Գարեգին Բ հայրապետն է դրել: Այն նշվում է   2013 թվականից, հենց այդ ժամանակ է առաջին անգամ Մայր Աթոռից  դուրս բերվել Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի մասունքներն ամփոփող արծաթյա մասնատուփն ու տարվել Հովհաննավանք: Ըստ ավանդության,  Գրիգոր Լուսավորիչ հայրապետը վանքը հիմնել է Հովհաննես Մկրտչի մասունքների վրա: Մեծաթիվ հավատացյալներ եկել էին մասնակցելու տոնական պատարագին և արժանանալու Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի մասունքի օրհնությանը:

Սուրբ Գեղարդը դրվել է Մայր Տաճարի խորանում


Մայր Աթոռի տարածած ծանուցման համաձայն, այսօր առավոտյան  դուրս բերվեց և Մայրավանքի խորանում դրվեց Աստվածամուխ Սուրբ Գեղարդը: Գարեգին Բ Ամենայն հայոց կաթողիկոսը Սուրբ Գեղարդով օրհնության կարգ կատարեց, որից հետո  հավատացյալները հնարավորություն ունեցան հպվելու սրբազան մասունքին, ստանալու Սուրբ Գեղարդից բխող զորությունը:

Ս. Գեղարդն այսօր դուրս է բերվել Մայր Աթռի սրբազան պահոցից


Այսօր Մայր Աթոռ սուրբ Էջմիածնի դիվանատուն ներխուժած ցուցարարները մեղադրանքներ հնչեցրին Մայր Աթոռի սրբազան մասունքների, մասնավորապես սուրբ Գեղարդի առնչությամբ: Հայրապետական տնօրինությամբ Տ. Ասողիկ քահանա Կարապետյանը Մայր Աթոռի սրբազան պահոցից դուրս բերեց և լրատվամիջոցներին ներկայացրեց Տիրամուխ Գեղարդը: 
 

Արդարադատության ու վենդետայի միջև


Ինչպե՞ս հաստատել օրենքի գերակայություն և չոտնահարել իրավունքը: Ինչպե՞ս համատարած պատժել օրինախախտներին և ձևավորել համերաշխ հասարակություն: 
Քննարկում են Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի տնօրեն Արտակ Կիրակոսյանը և քաղաքագետ Գոռ Հակոբյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 
 

Բարեփոխումների անհրաժեշտություն՝ բարեփոխումներից հետո


«Կրթական ոլորտի բարեփոխումները, որոնք արվել են վերջին քսան տարում, չեն հասել դասարաններ ու լսարաններ: Այնտեղ և նախարարության կաբինետներում գոյություն ունեցող աշխարհները շատ տարբեր են: Ներկրված բարեփոխումները չեն հարմարեցվել մեր կրթական միջավայրին, ներդրվել են սպրինտի ձևով»,- ասում է կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը: Ինչպե՞ս կարգավորել կրթական կյանքը բարեփոխումներից հետո: Կրթության և գիտության նախարարությունը խոստանում է վերանայել ոլորտի բարեփոխումները: Զրուցում են կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը և ԿԳՆ նախադպրոցական և միջնակարգ կրթության քաղաքականության մշակման և վերլուծության բաժնի պետ Սյուզի Մակյանը:

Մատենադարանն ու նոր իրականությունը


Հայաստանում տեղի են ունենում դրական փոփոխություններ: Հանրությունն ակնկալում է, որ քաղաքական, իրավական ոլորտներին զուգահեռ դրական զարգացումներ կլինեն նաև մշակութային և գիտակրթական ոլորտներում: Մասնավորապես գիտական համակարգում պետք է բացառվեն կոռուպցիան, հովանավորչությունը, քաղաքականացվածությունը, մշակվեն գիտական հիմնարկների արդյունավետ կառավարման ու ֆինանսավորման նոր մոդելներ: Պատրա՞ստ են արդյոք այդպիսի փոփոխությունների գիտական կազմակերպությունները, ի՞նչ արձագանք ունեցավ հեղափոխությունը գիտական աշխարհում: Ի՞նչ նոր հրատարակություններ ու ծրագրեր կան հայագիտության մեջ: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է պատմ. գիտ. դոկտոր, Մատենդարանի գիտական գծով փոխտնօրեն Կարեն Մաթևոսյանի հետ:

Լեռան քարոզը. «Օրենքի ճշմարիտ ուսուցումը» (Մատթ. 5:17-20). մաս 1-ին


Ինչո՞ւ է Քրիստոս ասում, որ եկել է լրացնելո՛ւ օրենքը կամ մարգարեներին, այլ ոչ թէ  ջնջելու, ի՞նչ է պատգամում երկնքի արքայություն մուտք գործելու համար: Մեկնաբանում է Տ. Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը: