Հայ քարտեզագրության պատմություն


Քարտեզը մշակութային հետաքրքիր երևույթ է` պատմական, քաղաքական, աշխարհագրական, ռազմական, նաև` գաղափարական ու հոգեբանական կարևոր նշանակությամբ: Աշխարհագրական քարտեզները, բացի երկրագնդի կամ որևէ տարածքի փոքրացրած մոդելը լինելուց, նաև իմաստային մեծ ծանրաբեռնվածություն ունեն այդ տարածքներում ապրող կամ ապրած հանրույթների համար: Ինչպիսի՞ն է եղել քարտեզների նկատմամբ հայերի վերաբերմունքը, ի՞նչ  գաղտնիքներ է բացահատում հայ քարտեզագրության պատմության ուսումնասիրությունը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է քարտեզագետ Ռուբեն Գալչյանի հետ:

Նարեկացին Արևելքի ու Արևմուտքի միջև


Ո՞վ է Նարեկացին աշխարհի համար: Ինչպե՞ս նա նվաճեց տարբեր ժողովուրդների հոգևոր գանձարանը: Ի՞նչն է ստիպում դարձյալ ու դարձյալ անդրադառնալ Նարեկացուն, Նարեկացու ժառանգության ի՞նչ նոր ուսումնասիրություններ են ծնվում վերջին տարիներին: Ինչպե՞ս է հանրահռչակվում Տիեզերական վարդապետի ժառանգությունը և ի՞նչ ներդրում ունեն այդ գործում աշխարհի հայագիտական կենտրոնները: Զրուցում են հայագետներ Ժան Պիեռ Մահեն և Աբրահամ Տերյանը:   

Անկախության իրացում. երիտասարդության հայացք. մաս 7-րդ


Ի՞նչ է հիշողություններ ունի անկախության տարիներից անկախության սերունդը, ի՞նչ փոփոխություններ են ցանկանում տեսնել երիտասարդները: Անկախության մասին իր պատկերացումներն ու կարծիքներն է կիսում անկախության պայմաններում ձևավորված սերունդը: Զրուցում են լրագրող Սոնա Սիմոնյանը և մշակութային մարդաբան Արևիկ Հարությունյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 
 

Գրական-մշակութային կյանքը դրսից և ներսից


Շատ մտավորականներ հաստատվելով արտերկրում` չեն կտրում կապը հայրենիքի հետ, ստեղծում են մշակութային հիմնադրամներ, բարեգործական կառույցներ, կազմակերպում միջոցառումներ, կատարում թարգմանություններ` փորձելով մասնակցել նաև հայաստանյան մշակութային, հասարակական անցուդարձին: Ինչպիսի՞ն է մեր մշակութային-հասարակական կյանքը դրսից, ի՞նչ կարևոր խնդիրներ կան, որոնց լուծմանը կարող են մասնակցել արտերկում հաստատված մեր հայրենակիցները: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է թարգմանիչ Մարո Մադոյան-Ալաջաջյանի հետ: 

Անկախության իրացում. երիտասարդության հայացք. մաս 6-րդ


Ի՞նչ է անկախությունը երիտասարդ գիտնականի համար, ինչպե՞ս են իրացնում ազատ ընտրության իրավունքը երիտասարդ մարդիկ, ի՞նչ նոր կապեր են ստեղծվում ներկայի ու անցյալի հետ: Քննարկում են մշակութային մարդաբան Սմբատ Հակոբյանը և արևելագետ Հրայր Զոհրաբյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 

հյուրը՝ Հարություն Մարության


«Անհատի պաշտամունքի տեսության մեջտեղ բերելը, ի թիվս մի շարք խնդիրների, լուծում էր մեկ հիմնական հարց` պահպանել կոմունիստական կուսակցության ղեկավար մարմնի դերը Խորհրդային Միությունում, պաշտպանել միակուսակցական համակարգի վարկանիշը»: 
«Օր 6-րդ» հաղորդաշարի հյուրն է պատմական գիտություններիի դոկտոր Հարություն Մարությանը: 
 

Կինոմիությունն ու հայ կինոյի զարգացման հեռանկարները


Վերջին ամիսներին տեղաշարժեր են նկատվում հայաստանյան կինոհաստատություններում: Նախ փոխվեց Ազգային կինոկենտրոնի տնօրենը, ապա՝ «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի և հայկական կինոակադեմիայի: Բուռն քննարկումներ ծավալվեցին Կինոմատոգրաֆիստների միության նոր նախագահի ընտության շուրջ: Ինչո՞վ են պայմանավորված այս տեղաշարժերը, ճգնաժամո՞վ, թե այլ հանգամանքներով և ի՞նչ կարող են դրանք բերել մեր կինոարտադրության զարգացմանը, ազգային կինոյի ստեղծմանը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է կինոռեժիսոր Հարություն Խաչատրյանի հետ:

Արփի Ռուստամյան


Արծնապակու արհեստը տարածված է շատ երկրներում: Այսօր դրանով զբաղվում են նաև հայ վարպետները՝ կիրառելով հայկական զարդանախշերը: Մասնագիտությամբ երաժիշտ Արփի Ռուստամյանն արդեն մի քանի տարի է՝ երաժշտությունը և արծնապակու արհեստը համատեղում է: «Ինձ ոգեշնչում են հին վարպետները և նրանց գործերը, իմ բոլոր աշխատանքներում հայկական շունչ կա»,-ասում է Արփին:

Գարեգին Հովսեփյան կաթողիկոս


Մայր Աթոռի միաբան, Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Գարեգին Հովսեփյանի 60-ամյա գիտական, գրական ու հոգևոր գործունեությունը բացառիկ է: Գարեգին Հովսեփյանի ջանքերով են փրկվել և այսօր Մատենադարանում են պահվում են եզակի ձեռագրեր: Նա է բացահայտել Թորոս Ռոսլինի արվեստը, հիմնադրել հայ արվեստաբանության մի քանի ճյուղեր: Առաջինն է, որ քննության առարկա է դարձրել հայկական գմբեթավոր տաճարների հնագույն նմուշները, մահարձանները, իսկ պատմության ընթացքում ոչնչացված ճարտարապետական շատ նմուշների մասին այսօրվա մեր պատկերացումը հիմնված է միայն նրա հաղորդած տեղեկությունների վրա: 

Մինեհ Մինասյան


Մինեհ Մինասյանը Հայաստան է եկել Պարսկաստանից: Հայրենադարձ իրեն չի համարում, որովհետև, ինչպես ինքն է ասում, բոլոր կարևոր որոշումները կայացրել է Հայաստանում. կրթութուն է ստացել այստեղ, ընտանիք կազմել, երեխաներ ունեցել: Վստահ է, որ Հայաստանում առկա բոլոր թերությունները խնդիրներ են, որոնք պարզապես պետք է հաղթահարել: 

Անկախության իրացում. երիտասարդության հայացք. մաս 5-րդ


Ինչպե՞ս է երիտասարդ մարդը պատկերացնում ինքնիշխան երկրում ապրելու իր հնարավորությունները: Անկախության մասին իր պատկերացումներն ու կարծիքներն է կիսում անկախության պայմաններում ձևավորված սերունդը: Զրուցում են արվեստաբան, համադրող Սեդա Շեկոյանը և արձակագիր Արամ Պաչյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը: 

Վրացական նկրտումներ հայկական ժառանգության նկատմամբ


Պատմական Գուգարքի և Տայքի որոշ վանքերի ու եկեղեցիների պատկանելության հարցը քաղաքական շահարկման թեմա է հայ-վրացական հարաբերություններում: Այդ եկեղեցիների մեծ մասն այսօր ժամանակակից Լոռվա մարզի տարածքում է: Անկախ հանգամանքից, թե եկեղեցին որ դարում է կառուցվել և որքան ժամանակ է ծառայել հայ քաղկեդոնականներին, վրաց եկեղեցին ներկայացնում է պահանջներ այդ ժառանգության նկատմամբ: Հայ մասնագետները հայտարարում են, որ վանքերը Գուգարքի և Տայքի հայկական ճարտարապետական դպրոցին են պատկանում: Միևնույն ժամանակ Թուրքիայում շարունակվում է Արևմտյան Հայաստանի հայ քաղկեդոնական տասնյակ տաճարների հանձնումը վրաց ուղղ