Հարության խորհուրդը. մաս 2-րդ


Ինչու է՞ Հարության խորհուրդը համարվում քրիստոնեական հավատքի առանցքը: Ի՞նչ է նշանակում հավատալ հարության հրաշքին: Հրա՞շք է իրականում դա: Միգուցե հարության նկատմամբ հավատը մահվան վախը հաղթահարելու՞ համար է: Մարդկայի՞ն է կասկածը Քրիստոսի Հարության նկատմամբ: Արդյո՞ք գիտական ապացույցի առարկա են հավատքն ու Հարությունը: 21 դար է անցել Քրիստոսի Հարությունից, փոխվե՞լ են հարության մասին մարդու պատկերացումները:

Հարության խորհուրդը. մաս 1-ին


Ինչու է՞ Հարության խորհուրդը համարվում քրիստոնեական հավատքի առանցքը: Ի՞նչ է նշանակում հավատալ հարության հրաշքին: Հրա՞շք է իրականում դա: Միգուցե հարության նկատմամբ հավատը մահվան վախը հաղթահարելու՞ համար է: Մարդկայի՞ն է կասկածը Քրիստոսի Հարության նկատմամբ: Արդյո՞ք գիտական ապացույցի առարկա են հավատքն ու Հարությունը: Ժողովուրդ, որ Հարության գաղափարը դարձրել է մարդու անուն, էլ ի՞նչ եք ուզում...»: Հաղորդման մասնակիցները յուրովի են մեկնաբանում Հարության խորհուրդը:

Խաչվերաց


Տ. Ասողիկ քահանա Կարապետյանը և Տ. Սմբատ քահանա Սարգսյանը վերապատմում են այն գեղեցիկ ավանդությունները, որոնք հիմք են ծառայել Խաչվերացի տոնին: Հոգևորականները խոսում են տոնի խորհրդի և Խաչի` քրիստոնյաների կյանքում ունեցած նշանակության մասին:

Ինչպես խոստովանել


Հայ եկեղեցում խոստովանության երկու կարգ կա` ընդհանրական և անհատական: Հավատացյալը ընդհանրական խոստովանության կարող է մանակցել Պատարագի ժամանակ կամ մինչ սկսելը: Խոստովանությունը մեր եկեղեցու 7 խորհուրդներից մեկի` ապաշխարության խորհրդի մաս է: Հոգևոր հայրերը հոգին մաքրելու բազմաթիվ բանալիներ են տվել: Դրանք կարող են օգնել մեզ նաև այսօր, մասնավորապես, Մեծ պահքի շրջանում` Հիսուս Քրիստոսի Հրաշափառ հարության տոնին ընդառաջ:

Խաչի կնքահայրը


Սուրբ Ծննդյան պատարագից հետո կատարվող Ջրօրհնեքի Խաչի կնաքհայրը Մայրավանքում այս տարի Սեն Արևշատյանն էր: Ակադեմիկոսը հիշում է իր ապրումները Մայր Տաճարի խորանին, պատմում է եկեղեցու և հոգևորականի նկատմամբ իրենց ընտանիքի վերաբերմունքի, մանկության տարիներին իր ծածուկ մկրտության և հետագայում կյանքի ու մասնագիտության վրա այդ իրադարձության ազդեցության մասին: Որո՞նք են մարդու ճանապարհի ամենակարևոր կանգառները, ի՞նչ է երջանկությունն ու ինչի՞ մասին է երազում հայտնի ու սիրված գիտնականը:

Հայրենյաց ոգին


Ավարայրի ճակատամարտը պարզ հիշողություն չէ: Այն ուղեկցել է հայ ժողովրդին պատմության ընթացքում, նոր լիցքեր հաղորդել, դարձել հայրենասիրության օրինակ, որ դրսևորվել է նաև Արցախյան ազատամարտի ընթացքում: Հայրենյաց ոգին» ֆիլմն անդրադառնում է Ավարայրի ճակատամարտի կարևորությանը՝ պատմական, քաղաքական, բարոյական, հոգևոր առումներով:

Մոմավառություն


Մոմավառությունը մեր եկեղեցու բարեպաշտական սովորույթներից է: Շատերը մոմավառությանը վերագրում են գերբնական զորություն: Ս. Էջմիածնի միաբան տեր Ադամ քահանա Մակարյանը պատում է՝ երբ է սկզբնավորվել մոմավառության ավանդույթը, ինչ նշանակություն կարող է ունենալ այն հավատացյալի համար այսօր:

Պայծառակերպություն


Պայծառակերպությունը Հայ եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից է: Տ. Մարկոս քահանա Մանգասարյանն ու Վարազդատ սարկավագ Քոչարյանը ներկայացնում են, թե ավետարանական որ պատմությունն է տոնի հիմքում, ինչ խորհուրդ ունի այն, որն է նրա ուղերձը հավատացյալներին:

Տոմար


Տոմարը օրացույց բառի հոմանիշն է: Տարածված կարծիք կա, որ օրացույցը ստեղծվել է մարդու տնտեսական գործունեության արդյունքում: Տոմարագետ Գրիգոր Բրուտյանի կարծիքով սա միակողմանի և թերի մոտեցում է: Տոմարը ժամանակը տրոհելու համակարգ է, և դա կապված է նախևառաջ կրոնի ու մարդու կրոնական պատկերացումների հետ: 1946թ. Սանահինից գտնված բրոնզե գոտին, մի շարք ժայռապատկերներ Սյունիքում վկայում են, որ մեր նախնիներն ունեցել են զարգացած օրացուցային գիտելիք: Ինչու՞ է Հայ եկեղեցին Ս.

Քարոզիչը


Հաղորդումը Տ. Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյանի քարոզչական գործի, որպես քարոզիչ նրա կերպարի ու կյանքի մասին է: Սահակ սրբազանն անդրադառնում է նաև, առհասարակ, քարոզի դերին քրիստոնեական եկեղեցում: Հաղորդման ընթացքում հատվածներ են հնչում սրբազանի՝ տարբեր միջավայրերում ասված քարոզներից: Մեր եկեղեցական պաշտոնը բանավոր պաշտոն է: Խոսքը ամեն ինչի հիմքն է» - ասում է Սահակ սրբազանը:

Արևագալի ժամերգություն


Արեւագալի ժամերգություն կատարվում է Մեծ Պահքի օրերին, առավոտ կանուխ, ժամը 7.30-ին: Այն հաստատվել է դեռ 7-րդ դարում` Եզր Ա Փառաժնակերտցի կաթողիկոսի օրոք: Երջանկահիշատակ Գարեգին Ա Հայրապետն այսպես է բնութագրել Արեւագալի ժամերգությունը. Սքանչելի, խորհրդալից գաղափար կա սրա մեջ` աղոթքով ողջունել արեւի ծագելը երկրի վրա, աղոթքով զգալի լույսը տեղափոխել հոգեկան աշխարհի մեջ` հոգեպես բացվելով իմանալի լույսին»: Այս ժամերգությունը Հիսուսի Հարությունն ու աշակերտներին երեւալն է խորհրդանշում: Այստեղ նույնացվ

Ավագ հինգշաբթի


Քառասնօրյա պահեցողությունից, զղջումից, ապաշխարությունից հետո եկեղեցին մտնում է մի շրջան, երբ պետք է անդրադառնա Հիսու Քրիստոսի երկրային կյանքի վերջին օրերին` հաղորդության խորհրդի հաստատմանը, ոտնլվային, մատնությանը, չարչարանքներին և խաչելությանը: Ավագ շաբաթվա օրերը հագեցած են ծիսական-արարողակարգային կյանքով, բայց ամենահագեցածը Ավագ հինգշաբթին է: Ոտնլվայի և Սբ. Հաղորդության խորհուրդը ներկայացնում է Տ. Զաքարիա վարդապետ Բաղումյանը: