Մարդիկ, ովքեր իրենց ստեղծագործական հետքն են թողել պատմության էջերում: Հայ և համաշխարհային մշակույթի, գիտության, հոգևոր և հասարակական կյանքի երևելիները, նրանց կյանքն ու գործունեությունը հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով:

Դմիտրի Մենդելեև


Այն հարցին , թե որն է համարում իր մեծագույն գյուտը, նա պատասխանում է ` օդապարիկից արևածագը դիմավորելը: Մեծագույն քիմիկոս, գլխավորապես, այպես են շատերը նրան ճանաչում: Սակայն հանուն ճշմարտության պետք է ասել, որ նրա աշխատությունների ընդամենը 10 տոկոսն է նվիրված քիմիային: Հանրագիտարան շարքով՝ Դմիտրի Մենդելևի կյանքը, ճակատագիրը Շողակաթի էկրանին:

Իոսիֆ Բրոդսկի


1964 թվական: Խորհրդային դատարանի առջև կանգնած է 24-ամյա բանաստեղծը: Մեղադրանքը` պորտաբուծություն: Նրան ձերբակալել են փողոցում անհոգ շրջելիս: Սակայն երիտասարդին առաջադրվել է այլ մեղադրանք ևս` մատաղ սերնդի այլասերում` այնպիսի հեղինակների ստեղծագործության տարածմամբ, ինչպիսիք են Աննա Ախմատովան և Մարինա Ցվետաևան: Մեղադրյալի անունն էր Իոսիֆ Բրոդսկի` 20-րդ դարի ռուս գրականության խոշորագույն դեմքերից մեկը: 

Լազարյաններ


Ցարական Ռուսաստանում Լազարյանները հայտնի էին իբրև բարերարներ, ազգային ու պետական պաշտոնյաներ: Նրանց միջնորդությամբ են կառուցվել ռուսական երկու մայրաքաղաքների առաջին հայկական եկեղեցիները: Ձեռնարկներից ամենանշանակալին Լազարյան եղբայրների ջանքերով 1815թ. հիմնված Լազարյան ճեմարանի բացումն էր: Այս կրթօջախը հետագայում վերաճել է Արևելյան լեզուների Լազարյան ինստիտուտի, որն էլ դարձել է  ռուսական արևելագիտության հիմնաքարերից մեկը: Շուրջ մեկուկես դար այստեղ կրթության հնարավորություն են ստացել հայ և ռուս ականավոր գրողներ, մշակութային գործիչներ, բանասերներ ու պատմաբաններ։  

Ալեքսանդր Քեմուրջյան


Թորոս Թորամանյան


«Եթե ճարտարապետությունը քարացած երաժշտություն է,- գրել է Ավետիք Իսահակյանը,-ապա Թորոս ճարտարապետը այդ քարացածը վերածել է կենդանի երգի: Նա մեր հոյակապ ավերակների և հուշարձանների նույնքան հոյակապ երգիչն է»: Հեռուստահանրագիտարանը ներկայացնում է անվանի ճարտարապետ, գիտնական Թորոս Թորամանյանի կյանքն ու գիտական գործունեությունը: 

Համո Բեկնազարյան


Նա սկսեց իր ռեժիսորական աշխատանքը, երբ կինեմատոգրաֆը դեռ համր էր: Նա առաջին հայ կինոռեժիսորն է:
«Նամուս» դրամայից հետո նկարեց առաջին հայկական կինոկատակերգությունը` «Շորն ու Շորշորը», ազգագրական առաջին կինոպատումները` «Զարե» և «Խասփուշ»  ֆիլմերը, հայկական առաջին հնչուն ֆիլմը ` «Պեպոն», պատմահեղափոխական թեմայով  թերևս լավագույն ֆիլմը` «Զանգեզուրը»: Բեկնազարյանը ձևավորեց հայ կինոյի ինքնատիպ ազգային բնույթը` գործածելով լիովին հայկական նյութ` հայ դերասան, ազգային գրականություն, նկարչություն և երաժշտություն:

Ֆրանց Կաֆկա


«20-րդ դարի ֆենոմեն», «էքզիստենցիալ փիլիսոփա», նույնիսկ` «Հոբ Երանելի»: Այսպես են կոչում Ֆրանց Կաֆկային` մի հեղինակի, որը գրում էր մարդու, կյանքի ու մահվան, մարդկային տառապանքի ու մենության, գոյության իմաստի մասին: 

Մարկ Շագալ


«Նկարչի ներկապնակում ու կյանքում միայն մեկ գույն կա, որ կարող է ամեն ինչ իմաստավորել: Այդ գույնը Սերն է». Մարկ Շագալ

Լև Տոլստոյ


Լև Տոլստոյի բուռն ու հակասական կյանքը, նրա բարդ հարաբերությունները ռուսական արքունիքի և Ռուս ուղղափառ եկեղեցու հետ: Գրողի մահից հետո Ռուս ուղղափառ եկեղեցին իր անդամներին, անգամ Տոլստոյի մտերիմ հարազատներին, արգելել էր վերջին հրաժեշտ տալ: Քչերին է հայտնի, որ Տոլստոյի հոգեհանգստյան կարգը կատարվել է Սանկտ Պետորբուրգի Ս. Կատարինե հայկական եկեղեցում: Պահպանվել է թաղման լուսանկարը՝ ռուս մեծ գրողի դագաղը հայ ուսանողների ուսերին:

Էդվարդ Հոպեր


Այս նկարչի արվեստի մասին ասացին. «20-րդ դարի ամերիկյան կյանքի վերարտադրության կվինտէսենցիան»:
Էդվարդ Հոպեր՝ ամերիկյան «կյանքի բեմի» նկարիչը: 
 

Էդվարդ Մունկ


«Միայն հյուսիսում պիտի առաջանար էքսպրեսիոնիզմը` նյարդային ու կրքոտ, խորը, հարավային իմպրեսիոնիզմին հակադիր»: Նորվեգացի նկարիչ Էդվարդ Մունկը հյուսիսի մարդ է: Բարդ, հակասական մարդ՝ թույլ առողջույթամբ, գերզգայուն եղանակային փոփոխություններին: Օսլոյի, Բեռլինի ու Փարիզի ստեղծագործական էլիտայի ամենհետաքրքրական դեմքերից՝ Էդվարդ Մունկի կյանքն ու ստեղծագործությունը՝ «Հանրագիտարան» ֆիլմաշարում: 

Վինսենթ Վան Գոգ


Նա համոզված էր, որ Աստծուն ճանաչելու ամենաիսկական ձևը մեր շուրջը եղածը սիրելն է: Այն ամենը, ինչով լցված էր նրա սիրտն ու միտքը, նկարի էր վերածվում: Նա երազում էր... ու նկարում իր երազը: