Մարդիկ, ովքեր իրենց ստեղծագործական հետքն են թողել պատմության էջերում: Հայ և համաշխարհային մշակույթի, գիտության, հոգևոր և հասարակական կյանքի երևելիները, նրանց կյանքն ու գործունեությունը հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով:

Հեկտոր Բեռլիոզ


Դաշնամուրը գիլյոտին է, որը թռցնում է ազնվազարմ գլուխները և անվնաս է միայն ռամիկ միջակության համար»: Նրա հոգում երաժշտությունը հնչում էր բացառապես նվագախմբային գույներով: Կոմպոզիտոր, դիրիժոր, երաժշտաքննադատ Հեկտոր Բեռլիոզի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին` հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով:

Մակար Եկմալյան


1895թ. Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Վանեցին հատուկ կոնդակ է հրապարակում: Խրիմյան Հայրիկի կոնդակով հայ եկեղեցին պաշտոնապես ընդունում է նոր մշակված պատարագը:
Բազմաձայն պատարագը, որպես կյանքի հիմնական գործ, մշակել էր կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանը:

 

Ռուբեն Սևակ


1915 թվականին Չանղըրըում մի երիտասարդ հայ բժիշկ բուժում է հարուստ ու ազդեցիկ  թուրքի աղջկա։ Թուրքը, երախտագիտության զգացումից ելնելով, համոզում է հայ բժշկին մահմեդականություն ընդունել և փրկվել մահից։ Բժիշկն, առանց վարանելու հրաժարվում է, ասելով՝ հավատափոխությունն ազգադավություն է: 
Այդ երիտասարդը մասնագիտությամբ բժիշկ, արևմտահայ հայտնի գրող Ռուբեն Սևակն էր: 

 

Ֆրանցիսկո Գոյա


Ապրելով Իսպանիայի համար բեկումնային շրջանում՝ նա դարձավ շքեղ դիմակահանդեսների ու սարսափելի պատերազմների վկան: Խորաթափանց այս արվեստագետի աչքի առջև էին թագավորներ ու տորեադորներ, կուրտիզանուհիներ ու արքայադստրեր, պոետներ ու նախարարներ: Նրա արվեստը շատ բաներով կանխորոշեց ու վճռեց 19-րդ դարի կերպարվեստի զարգացումները:
Ֆրանցիսկո Գոյայի կյանքն ու արվեստը՝ հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: 

 

Alt

Գուրգեն Մահարի


Գուրգեն Մահարու կյանքն ու գործունեությունը` հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: 

Կոմիտաս Վարդապետ


Նիհարակազմ, վտիտ ու գունատ այդ պատանուն հարազատ քաղաքում շատերն էին ճանաչում: Թափառական փոքրիկ երգիչ». այդպես էին անվանում խղճուկ հագուստով խոհեմ ու բարի տղային, որին հաճախ տեսնում էին լվացքատան սառը քարերին քնած: Թափառականը պատանի Սողոմոնն էր: Նա տարիներ անց պիտի կոչվեր Կոմիտաս Վարդապետ: 
Կոմիտաս Վարդապետի կենսագրությունը ՝ հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: 

 

Անտոնիո Գաուդի


2003թ. հուլիսին, Վատիկանում ժողովը քննարկում էր Անտոնիո Գաուդիին սրբադասելու հարցը: Մարդիկ հավասիտիացնում էին, որ նրա հուղարկավորության օրը քաղաքի պատերն արտասվում էին, իսկ աշտարակները խոնարհել էին գլուխները... 
Անտոնիո Գաուդիի կյանքն ու ստեղծագործությունը՝ հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: 

 

Կլոդ Մոնե


Ի վերջո նա ընդամենը...աչք է: Բայց Տեր Աստվա՜ծ՝ ինչպիսի աչք...»,- այս նկարչի մասին մի անգամ բացականչում է Սեզանը: Դա այն աչքն էր, որ կարող էր զգալ, տեսնել ու շոշափելի դարձնել արևի լույսը: Արևի նկարիչ՝ հենց այս անունով կնքեցին նրան՝ իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկին ու նրա վերջին մոհիկանին: 
Կլոդ Մոնեի կյանքն ու ստեղծագործությունը՝ հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: 

 

Սերգեյ Ռախմանինով


Երաժշտությունը բավական է ողջ կյանքի համար, սակայն երաժշտության համար ողջ կյանքը բավական չէ»: 
Կոմպոզիտոր, դաշնակահար, դիրիժոր Սերգեյ Ռախմանինովի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին՝ հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: 

 

Գուստավ Մալեր


Նա գիտակցում և խորապես տառապում էր, որ ինքն է Հայդնով ու Մոցարտով սկսված վիթխարի սիմֆոնիկ կամարի վերջին կետը: Իրեն էր վիճակված ամփոփել ավստրո-գերմանական սիմֆոնիզմի պատմությունը, եզրափակել ու կապել ոչ թե հասարակ հանգույցով, այլ իր նյարդերի ու երակների քարկապով:
Կոմպոզիտոր, դիրիժոր Գուստավ Մալերի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին` հեռուստահանրագիտարանի ձևաչափով: 

Մացուո Բասյո


17-րդ դարի վերջին Ճապոնիայի ճամփաներով մի մարդ էր թափառում: Այս թափառաշրջիկը չուներ ոչ երիտասարդություն, ոչ առողջություն, ոչ հարստություն: Բայց ոչ մի կայսր իր ժամանակին չունեցավ նրա փառքն ու ճանաչումը: Հոկու կամ հայկու՝ այսպես էր կոչվելու այն պոեզիան, որ ստեղծեց նա: Ընդամենը երեք տողով մի պատմություն: 
Այս թափառաշրջիկ պոետը Մացուո Բասյոն էր:  

 

Իոսիֆ Բրոդսկի


1964 թվական: Խորհրդային դատարանի առջև կանգնած է 24-ամյա բանաստեղծը: Մեղադրանքը` պորտաբուծություն: Նրան ձերբակալել են փողոցում անհոգ շրջելիս: Սակայն երիտասարդին առաջադրվել է այլ մեղադրանք ևս` մատաղ սերնդի այլասերում` այնպիսի հեղինակների ստեղծագործության տարածմամբ, ինչպիսիք են Աննա Ախմատովան և Մարինա Ցվետաևան: Մեղադրյալի անունն էր Իոսիֆ Բրոդսկի` 20-րդ դարի ռուս գրականության խոշորագույն դեմքերից մեկը: