Հեղինակ և վարող՝ Հայկ Համբարձումյան
ԹԵՄԱՅԻ հյուրերն են մշակույթի գործիչներ, հոգևորականներ, ճանաչված ռեժիսորներ ու դերասաններ, Հայաստանում և արտերկրում ապրող և աշխատող հայ և օտարազգի գիտնականներ, հայագետներ, երիտասարդ մասնագետներ, գրողներ, լրագրողներ:
Որքանո՞վ են ժամանակակից հայ արվեստն ու գրականությունը հարաբերվում համաշխարհային արվեստի զարգացման միտումներին: Հայագիտական ի՞նչ նոր ուսումնասիրություններ են կատարվում Հայաստանում ու Սփյուռքում: Մեր օրերի արվեստը կրթում է, թե՞ զբաղեցնում: Այս և այլ հարցադրումները հնչում ու պատասխաններ են ստանում ԹԵՄԱՅԻ տաղավարում:
Պարբերականությունը՝ ամեն ուրբաթ, ժամը 21:50-ին
Կրկնությունը՝ շաբաթ օրը, ժամը 13:30-ին
|
Հայ կինը արդի հանրային ընկալումներումԿանանց և մայրերին նվիրված տոներին հնչում են շնորհավորանքներ, գեղեցիկ խոսքեր հայ կնոջ դերի մասին: Միևնույն ժամանակ հնչում են նաև մտահոգություններ մեր հասարակության մեջ կանանց իրավունքների խախտումների, ընտանեկան բռնությունների, սեռային խտրականության վերաբերյալ։ Ինչպե՞ս են համատեղվում կենացներն ու մտահոգությունները, կա՞ իսկապես խտրականություն և ինչպե՞ս է այն արտահայտվում։ Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է ԵՊՀ քաղաքակրթական եւ մշակութային հետազոտությունների կենտրոնի գիտաշխատող Աննա Գևորգյանի հետ։ |
|
Ստալինյան բռնաճնշումները ՀայաստանումՀայաստանում քիչ ընտանիքներ կարելի է գտնել, ում այս կամ այն կերպ չեն դիպել ստալինյան բռնաճնշումները, սակայն այս հարցերին նվիրված ուսումնասիրություններ շատ չկան: Հատկապես այնպիսի կարևոր հարցեր, ինչպիսիք են Հայաստանի այդ շրջանի բարոյահոգեբանական մթնոլորտը, բռնաճնշվողների վերաբերմունքը քաղաքական հետապնդումներ իրականացնող մարդկանց ու համակարգի նկատմամբ: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է ազգագրագետ Հարություն Մարությանի հետ: |
|
Շառլ Ազնավուրը, փրկված հրեաներն ու դիմադրության շարժումը
Ի՞նչ մասնակցություն է ունեցել Ազնավուրյան ընտանիքը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին հրեաների փրկության գործում, ի՞նչ հարաբերություններ՝ Ֆրանսիայի ազգային հերոս Միսաք Մանուշյանի հետ: Ինչո՞ւ է այսօր այս ամենը ներկայացվում իսրայելցի ուսումնասիրողի գրքում:
Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է ենք Փարիզի «Չոբանյան» ինստիտուտի տնօրեն Վարուժան Սիրափյանի հետ:
|
|
Ձեռագրերի ուսումնասիրության և հրատարակության արդի խնդիրներ
Մատենադարանում և այլ հավաքածուներում պահվող մեր հարուստ ձեռագրական ժառանգությունը, ցուցադրության և հպարտության նյութ լինելուց բացի, նոր ուսումնասիրությունների ու հրատարակության կարիք ունի: Ձեռագրագիտական ի՞նչ ուսումնասիրություններ են կատարվում այսօր, ինչպե՞ս են այդ ուսումնասիրությունների արդյունքներն օգտագործվում հայագիտության մեջ, գիտաքննական բնագրերի հրատարակության ի՞նչ խնդիրներ կան:
Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է Մատենդարանի գլխավոր ավանդապահ, պատմագիտության դոկտոր Գևորգ Տեր-Վարդանյանի հետ:
|
|
Երաժշտությունը` որպես աղոթքԻ՞նչ առանձնահատկություններով է աչքի ընկնում Տիգրան Մանսուրյանի «Ռեքվիեմը», ինչպե՞ս են այդ ստեղծագործության մեջ համադրվում եվրոպական-դասական ձևն ու ազգային բովանդակությունը, ինչպե՞ս պետք է ժամանակակից հայ երաժշտությունը անդրադառնա մեր հոգևոր ու ժողովրդական երաժշտական ժառանգությանը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է Տիգրան Մանսուրյանի հետ: |
|
«Ռեքվիեմից» մինչև «Պոեմ հաղթանակի»2011 թ. Բեռլինում տեղի ունեցավ Տիգրան Մանսուրյանի «Ռեքվիեմի» համաշխարհային պրեմիերան: 2017թ. ապրիլի 24-ին Երևանում առաջին անգամ կատարվեց Մաեստրոյի նոր՝ «Պոեմ հաղթանակի» ստեղծագործությունը: Խորհրդանշորեն ամբողջացավ ստեղծագործական գաղափարական շղթան՝ հոգեհանգստյան ծեսից մինչև հաղթանակի ու հերոսական կյանքի մոտիվներ: Ցեղասպանության զոհերի հիշատակությունից մինչ հաղթանակի ցնծություն ստեղծագործական ու հոգեբանական այս ընթացքի, արդի հանրային տրամադրությունների, ինչպես նաև «Ռեքվիեմի» խորհրդի ու նշանակության մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է Տիգրան Մանսուրյանի հետ: |
|
Առաջին տպագիր Աստվածաշնչից մինչև Հրանտ Մաթևոսյան. հայ-հոլանդկան գրական կապեր
1666 թվականինին Ամստերդամում տպագրվեց առաջին հայերեն Աստվածաշունչը: Անցյալ տարեվերջին հայ գրատպության համար շրջադարձային այս հոբելյանին նվիված միջոցառումներ եղան Հայաստանում և Հոլանդիայում: Ինչպե՞ս հնարավոր դարձավ հայերեն Աստվածաշնչի հրատարակությունը, ինչպե՞ս անդրադարձան կարևոր հոբելյանին Ամստերդամում: Այս հարցերի, ինչպես նաև հայ-հոլանդական գրական-թարգմանական նոր նախագծերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է թարգմանիչ Աննա Մարիա Մատարի հետ:
|
|
Մայրենիի օր. վտանգներ և հոգատարությունՈւմի՞ց և ինչպե՞ս պետք է պաշտպանենք հայերենը, որքանո՞վ է այն վտանգված այսօր Հայաստանում և Սփյուռքում: Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է լեզվաբան Դավիթ Գյուրջինյանի հետ: |
|
Գոյության խաղն ու Աստծո անվան փնտրտուքըԻ՞նչ դեր ունեն բանաստեղծությունն ու բանաստեղծը գոյության հավերժ շրջապտույտում, ի՞նչ պատասխանատվություն` իրականության նկատմամբ: Ո՞ւմ է ուղղված և ինչո՞ւ է ստեղծվում բանաստեղծություն մեր ժամանակներում: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է բանաստեղծ Ավագ Եփրեմյանի հետ: |
|
Հայ միջնադարյան արվեստի նորովի ներկայացումը. լրագրության և գիտության միջևՀայ միջնադարյան հարուստ մշակույթը ժամանակակից՝ ագրեսիվ տեղեկատվությամբ ու գովազդով լցված աշխարհում ներկայացնելու և հասանելի դարձնելու համար արդեն ավանդական գործիքները՝ գիտական մամուլ, գրքերի հրատարակություններ և այլն, բավարար չեն: Անհրաժեշտ են համացանցային կայքեր, թվային շտեմարաններ, իհարկե մասնագիտական նոր մոտեցում: Արդյունավետ կարո՞ղ են լինել այս միջոցները, ինչպե՞ս ընդհանրապես պետք է ներկայացվի մեր արվեստը և ներկայացվում է արդյո՞ք: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է պատմական գիտությունների դոկտոր Կարեն Մաթևոսյանի հետ: |
|
Հայ ժամանակակից կերպարվեստը միջազգային բիենալեներում
2016 թ. դեկտեմբերի 15-ին Իտալիայի Բարի քաղաքում մեկնարկեց և շուրջ մեկ ամիս տևեց կերպարվեստի «Bibart bienalle» միջազգային բիենալեն, որին Հայաստանից մասնակցեց նկարիչ Արթուր Հովհաննիսյանը և արժանացավ միանգամից երկու մրցանակի: Ի՞նչն է բարձր գնահատվում միջազգային բիենալեներում, ինչպե՞ս է ժամանակակից արվեստը արժևորվում ու ներկայացվում Հայաստանում: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է գեղանկարիչ Արթուր Հովհաննիսյանի հետ:
|
|
Հայ երաժշտարվեստն ու աշխարհը
Հայկական երաժշտարվեստի` երկրի ներսում ներկայացման ու արտերկրում հանրահռչակմանն ուղղված պետական ու մասնավոր բազմաթիվ ծրագրեր են իրականացվում, կազմակերպվում են համերգներ ու փառատոններ: Որքանո՞վ են արդյունավետ այս քայլերը, ինչպե՞ս է հնարավոր ժամանակակից աշխարհում ցածրաճաշակ երաժշտության հաղթարշավի պայմաններում գրավիչ կերպով ներկայացնել բարձրարվեստ երաժշտությունը: Այս հարցերի մասին Հայկ Համբարձումյանը զրուցել է Music of Armenia կազմակերպության հիմնադիր տնօրեն Հասմիկ Մովսիսյանի հետ:
|











