Ռուբեն Հախվերդյան․ երգ և պոեզիա


Ի՞նչ գեղարվեստական-բանաստեղծական առանձնահատկություններ ունեն Ռուբեն Հախվերդյանի երգերի խոսքերը, թեմատիկ ի՞նչ ուղղություններ, կարո՞ղ ենք այդ խոսքերը բանաստեղծություններ համարել և ինչո՞ւ։ «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Հայասեր Հայրապետյան


Հայասեր Հայրապետյանը Արցախի Ճարտար գյուղից է, ծնվել է 1992 թվականին՝ հոր մահից օրեր անց։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Արցախի պետական համալսարանի Կերպարվեստի բաժին, երկար տարիներ դասավանդել է Ճարտարի ու հարակից մի քանի արվեստի դպրոցներում։ 44-օրյային մասնակցել է որպես կամավորական։ Պատերազմից հետո շարունակել է նկարել, միաժամանակ, անցել է հետախուզական ծառայության «Մարտունի 3» զորամասում։ 2023-ի սեպտեմբերի 19-ին վիրավորվել է գլխի հատվածում: Հինգ օր կոմայի մեջ մնալուց հետո նրան ռեանիմոբիլով տեղափոխել են Երևան։ Վիրավորվելուց հետո նրա մոտ խոսելու խնդիր է առաջացել՝ անգամ գրել, կարդալն է մոռացել։ Հայասերը նպատակ է ունեցել մեծ ցուցահանդես բացել Արցախում, բայց նկարներն ու քանդակները մնացել են տանը: Հայաստան են բերել միայն մայրիկին նվիրած փոքրիկ արձանիկն ու երկու նկար՝ արցախյան բնապատկերներով։

Արագածոտնի թեմի քահանաները հաստատել են, որ հավատարիմ են իրենց ուխտին


Արագածոտնի մարզի Ոսկեվազ գյուղի 7-րդ դարի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում Արագածոտնի Թեմի Առաջնորդ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի օրհնությամբ հավատացյալները մասնակցել են ժամերգության ու միասնական աղոթքի: Ներկաները աղոթել են Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու անսասանության, այս օրերին անազատության մեջ գտնվող թեմի Առաջնորդ Մկրտիչ Սրբազանի և մյուս հոգևորականների, ինչպես նաև հայրենիքն ու եկեղեցին պաշտպանելու համար գերության մեջ գտնվողների համար:

Կայացել է Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի «Ինքներս մեզ հաղթելով» գրքի քննարկում-շնորհանդեսը


Շնորհանդեսը կայացել է առանց սրբազան հոր ներկայության: Գրքի առաջին երկու գլուխները ներառում են հատվածներ սրբազանի նախորդ՝ «Ավետյաց երկրի տեսիլքով» և «Միտք և բանք» գրքերից: Շարունակության մեջ հեղինակի հոդվածներն են, զրույցները՝ պետություն-եկեղեցի-ազգ միասնության մասին: Գիրքը տարբեր բնագավառներում առաջացած խոչընդների լուծումներ է առաջարկում՝ խարսխված քրիստոնեական արժեհամակարգի վրա:

 

Սեփական երկիր հասկացությունը միջազգային իրավունքում


Բռնի տեղահանված արցախցիներն իրավունք ունեն պահանջելու վերադառնալ սեփական երկիր և դրա համար բնավ պարտադիր չէ Ադրբեջանի քաղաքացիություն ընդունելը: «Սեփական երկիր» հասկացության իրավական սահմանման, ինչպես նաև արցախցիների խախտված իրավունքների վերականգնման, Բաքվում պահվող ռազմագերիների և կալանավորված մյուս անձնանց իրավունքների խախտումների մասին Աննա Սարգսյանը զրուցել է մարդու իրավունքների հարցերով փորձագետ Արա Ղազարյանի հետ:

Գրիգոր Արծրունի


Տաղավարում՝ գրականություն և արվեստ հաղորդմանը արձակագիր Հովհաննես Երանյանը պատմում է իր ժամանակին հսկայական ազդեցություն ունեցող, բայց հակասական մի գործչի՝ Գրիգոր Արծրունու մասին:

Գորգագործություն


Գորգը ստեղծվեց Ֆուկոյի բնորոշմամբ՝ որպես «հատուկ տեսակի տարածություն՝ հետերոտոպիա» և արևելյան այգու արտացոլում։ Այս յուրօրինակ աշխարհների հեղինակներն ինչո՞ւ են կանայք։ Որո՞նք են հայկական կարմիր գորգերի լեգենդների և իրականության միջև եղած իրական կապերը։ Ինչո՞ւ հայկական գորգագործությունն իր իրական տեղում չէ համաշխարհային մշակույթի քարտեզում։ «Վեցերորդ օր» հաղորդմանը Մարինա Բաղդագյուլյանը թեման քննարկել է արվեստաբան Անուշ Հակոբյանի հետ։

Ինչի՞ շուրջ է հետպատերազմական հայ վերացական արվեստը


20-րդ դարասկզբին՝ երկու համաշխարհային պատերազմների արանքում և դրանից հետո, եկան ցավի, ցնցումների ու ավերների ժամանակների «երեխաները»՝ վերացական արվեստի ներկայացուցիչները։ Նրանք նոր հարաբերություններ ստեղծեցին մարդու և արվեստի միջև՝ հիմքում դնելով ինտելեկտ և կոնցեպցիա։ Իսկ ինչի՞ շուրջ է հայ վերացական արվեստը հետպատերազմական շրջանում։ Եթե եվրոպացի վերացական արվեստի ներկայացուցիչների պատկերներն ուղեկցվում էին Ժակ Պրևերի պոետական խոսքով, ապա Խաչատուր Մարտիրոսյանի արվեստը՝ Գրիգոր Նարեկացու։

Գեղագիտության ազգային կենտրոնի թանգարանի վերաբացումը


Սեպտեմբերին պաշտոնապես վերաբացվեց Հենրիկ Իգիթյանի անվան գեղագիտության ազգային կենտրոնի Մանկական արվեստի թանգարանն` իր իրական, պատմական տարածքում: Նորոգման, ֆունկցիոնալ առումով վերաիմաստավորման ու վերազինման աշխատանքներից հետո, գեղագիտության ազգային կենտրոնն այսօր ներկայանում է նոր շնչով ու հնարավորություններով: Կենտրոնում այսուհետև ոչ միայն կարելի է ծանոթանալ երեխաների ստեղծած արվեստի գործերին, այլև ինքնուրույն ստեղծագործել: Կենտրոնն ունի հավակնոտ առաքելություն՝ ստեղծելու նորարարական, ներառական և բազմաֆունկցիոնալ մշակութային և կրթական տարածք, որտեղ տարբեր տարիքի, մասնագիտության և հետաքրքրությունների տեր մարդիկ կարող են արտահայտվել և զարգանալ արվեստի փոխակերպող ուժի միջոցով։ Անահիտ Մարգարյանը զրուցել է կենտրոնի տնօրեն, Փոքր թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար, ռեժիսոր Վահան Բադալյանի հետ:

Սուրբ Թադեոս և Սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալների տոնին դուրս է բերվել Սուրբ Գեղարդը


Սուրբ Թադեոս և Սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալների տոնը Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի սրբատառ կոնդակով հռչակվել է Աստվածամուխ Սուրբ Գեղարդի ուխտի օր: Տոնի առթիվ Ամենայն Հայոց Հայրապետի հանդիսապետությամբ Մայր Տաճարում մատուցվել է Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Ավարտին՝ Հայոց Հովվապետը Պահպանիչ աղոթքով և հրաշագործ Սուրբ Գեղարդով օրհնել է հավատացյալներին: Սրբազան արարողությունն ավարտվել է Հայրապետական մաղթերգով:

 

Կաթողիկոսի անվան զեղչումը առաձին կրոնական ուղղություն հիմնելու հայտ է. Արշակ Սրբազան


Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանը համարում է, որ Պատարագին Կաթողիկոսի անվան զեղչումը ժխտում է նվիրապետական կարգին, ժխտում է եկեղեցական իշխանությանը, սեփական պատկանելիությանը։ Դա նշանակում է, որ դու եկեղեցու պատկանելիությունից քեզ դուրս ես դնում։ Ըստ նրա՝ Կաթողիկոսը չի կարող հեռանալ միայն այն պատճառով, որ ինչ-որ շրջանակներ, այդ թվում՝ կասկածելի, որոնց եկեղեցու պատկանելությունը խիստ տարակուսելի է, այդպիս օրակագ են առաջ մղել։ Կաթողիկոսը չի կարող հեռանալ նաև այն դեպքում, եթե այդպիսի պահանջ են դրել 10 եպիսկոպսները։

 

Կասկադ


Ո՞րն է Կասկադի նշանակությունը կառույցի ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի և մյուս գործընկերների համար։ Կասկադը գեղեցկության, ազգային խորհրդանիշների, հայ մշակութային ինքնության ճարտարապետական մարմնացումն է։ Մարինա Բաղդագուլյանը ճարտարապետ Կարեն Բալյանի հետ զրուցել է Կասկադի հեղինակային իրավունքի ու նոր նախագծերի քաղաքական-տնտեսական ու սպառողական շահերի մասին։