Կրթության և գիտության նոր ռազմավարություն. մաս 162-րդ


Հայաստանի պատմության թանգարանի տնօրեն Դավիթ Պողոսյանի հետ Հովհաննես Երանյանը քննարկել է թանգարանում բացված «Բագրատունյաց տիեզերահռչակ մայրաքաղաքը. Անին 13-14 դարերում» ցուցահանդեսի և դրան հաջորդած միջազգային գիտաժողովի նշանակությունը:

Ովքե՞ր են ժառանգելու երկիրը


Հարգել հայրենիք՝ հայրենական հող, նշանակում է հարգել անցյալի կյանքը, նշանակում է հարգել ներկա կյանքը, որովհետեւ այդ ժառանգությունը այսօր մեր պատասխանատվության ու հոգատարության տակ է։ Դա նաև նշանակում է հարգել ապագայի կյանքը՝ ինչ ենք մենք թողնելու։ Միայն մե՞նք ենք, մե՞ր սերունդն է, ի՞նչ ենք տալու նոր սերնդին։ Ի՞նչ կապ ունի հեզությունը երկրի ժառանգության հետ. Մեկնաբանում է Տ. Ռուբեն վարդ. Զարգարյանը:

Խաչքարերի փրկության ֆիլմը


«Քար» Ֆիլմի ռեժիսորը ներկայացրել է նոր ֆիլմ

Հայ կինովավերագրողների ուշադրության կենտրոնում գրեթե միշտ եղել է պատերազմի կինոտարեգրության ժանրը։ Հայկական կինոյի գործիչներից շատերը մեկնում էին ռազմաճակատ, մասնակցում ռազմական գործողությունների` առավել իրատեսական ֆիլմեր նկարահանելու համար։ Այս ավանդույթի շարունակողը  այսօր մեր կողքին ապրող  երիտասարդ ռեժիսոր Արման Այվազյանն է: Նրա «Քար» ֆիլմը պատմում է Արցախի տարածքների հանձնման վերջնաժամկետից օրեր առաջ մի խումբ կամավորականների մասին, ովքեր վտանգելով իրենց կյանքը մտնում են Քաշաթաղ, որպեսզի փնտրեն և ոչնչացումից փրկեն հայկական խաչքարերը։ Ֆիլմը 2023 թվականին Ոսկե ծիրան փառատոնում արժանացել է Արծաթե ծիրանի: Իսկ օրերս տեղի ունեցավ Արման Այվազյանի նոր ֆիլմի փակ ցուցադրությունը: Անահիտ Մարգարյանը «Արտֆոկուսում» ռեժիսորի հետ խոսել է ֆիլմերի, պատերազմի, վավերագրության մասին:
 

Արցախցիներն անցնում են հոգեբանական ծանր շրջափուլով


Ադրբեջանի կողմից Արցախը շրջափակելը ռազմական գործողության տեսակ էր։ Երբ հնարավոր չէ ամրոցը գրավել, փակում են մուտքերը և հյուծում, սովի ու հուսահատության մատնում ներսում գտնվողներին։ Նույնիսկ 10 ամիս այդ ծանր իրավիճակում գտնվելուց հետո մարդիկ պատրաստ էին դիմանալ ու ապրել իրենց հողում։ Բայց սեպտեմբերի 19-ին թշնամին ժամանակակից բոլոր զինատեսակների կիրառմամբ ու մեծ թվաքանակով հարձակում իրականացրեց անզեն ու շրջափակված Արցախի դեմ։ Ռազմական տեխնիայի եւ թվաքանակի առումով Ադրբեջանը անգամներով գերազանցում էր Արցախին, որը դիմադրեց մի ամբողջ օր։ Դրան գումարվեց Ստեփանակերտի մերձակայքի պայթյունը, որը հարյուրավոր մարդկանց կյանք խլեց։ Այս ամենով անցած մարդիկ ապրում են կոլեկտիվ և անհատական տրավմատիկ շոկ, հետտրավմատիկ հոգեխանգարումներ, բռնի վերաբնակեցման և ադապտացիայի բարդ հոգեբանական, սոցիալ-մշակութայի փուլեր: Աննա Սարգսյանը թեման քննարկել է հոգեբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Վիտյա Յարամիշյանի հետ։

Կրթության և գիտության նոր ռազմավարություն. մաս 161-րդ


Գիտությանը ֆինանսավորելիս գործադիրը չի կարեւորում Հայաստանի խնդիրները

Այս տարվա բյուջեով կիրառական հետազոտություններին և փորձարարական մշակումներին հատկացված գումարները 9 անգամ քիչ են ֆուդամենտալ հետազոտություններին հատկացվող գումարներից։ «Գիտուժ» նախաձեռնության անդամ, «Ռոբոմարտ» ընկերության համահիմնադիր Տիգրան Շահվերդյանի պնդմամբ սա աշխարհում չտեսնված երեւույթ է։ Նա համարում է, որ առաջնահերթ պետք է լինեն մեր խնդիրների լուծումը։  Հովհաննես Երանյանը «Տաղավարում» Տիգրան Շահվերդյանի հետ քննարկել է գիտության ֆինանսավորման ոչ բարվոք վիճակը, բյուջեով նախատեսված ծախսերի թերակատարումը և գիտության զարգացման ընդհանուր հայեցակարգի բացակայությունը։
 

Ձայն բարբառոյ յանապատի


Ճշմարտությունը դառն է։ Ամեն ականջ ի վիճակի չէ տանելու ճշմարտությունը։ Ինչո՞ւ էին մարգարեները նույնիսկ իրենց կյանքի գնով ճշմարտությունը բարձրաձայնում։ Պատճառն այն էր, որ մարգարեների մտահոգությունը սեփական բարեկեցությունը, անձնական շահը չէր, այլ իրենց մտահոգում էր երկիրը, հասարակությունն ու մարդու ապագան։ Այսօր արդյո՞ք հնչում է մարգարեական ձայնը և որ ամբիոնից. Մեկնաբանում է Տ. Ռուբեն վարդ. Զարգարյանը:

Արվեստի 12 000 ցուցանմուշ


ժողովրդական արվեստների թանգարանում ցուցադրվում է 350 գորգ ու կարպետ

Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանում ցուցադրվում է մետաղական արվեստի գործեր, արծաթե իրեր, քարե արվեստ, կերամիկա, միկրոքանդակներ, 350 գորգ ու կարպետ: Թանգարանում պահվող հայկական դեկորատիվ և կիրառական արվեստի հավաքածուները ներառում են գրեթե 12,000 ցուցանմուշ: 45-ամյա թանգարանը ակտիվ գործունեություն է ծավալում: Անահիտ Մարգրայանը թանգարանի տնօրեն Լուսինե Թորոյանի հետ «Արտֆոկուս» հաղորդմանը քննարկել է կրթական ծրագրերը և ժողովրդական արվեստի վարպետների հետ գործակցությունը: 
 

Հայ Առաքելական Եկեղեցին նշել է Ս. Հովհաննես Մկրտչի և Աթանագինե եպիսկոպոսի հիշատակության օրը


Տոնի առիթավ ուխատվոր հավատացյալներով մարդաշատ են եղել հատկապես Սուրբ Հովհաննես անունը կրող եկեղեցիները: Ավանդաբար, Մասյացոտնի թեմի Մոշաղբյուր գյուղի սուրբ Հովհաննես եկեղեցի են բերվել սրբերի մասունքները և տոնական պատարագ է մատուցվել։

 

Զինհաշմանդամ Արթուր Հովհաննիսյանը պրոթեզավորվելուց հետո բանկում աշխատանք է ստացել


44-օրյա պատերազմից հրաշքով փրկված Արթուր Հովհաննիսյանը Հայ Առաքելական Եկեղեցու օժանդակությամբ պրոթեզավորվել եւ բուժվել է Կանադայում։ Նա այժմ աշխատում է հայկական բանկերից մեկում։ Մայր Աթոռի կողմից դեռևս 2016 թվականից սկիզբ առած զինհաշմանդամների պրոթեզավորման և բուժման ծրագիրը բազմաթիվ զինվորների կյանք է փոխել:

 

Հայ եկեղեցին՝ ազգային աղետի ժամանակներում


2020թ. պատերազմի, ապա՝ հետպատերազմական շրջանում Հայ եկեղեցու բարեգործական և կառուցակարգային աշխատանքի արդյունքների մասին վերջին շրջանում տարակուսանք է հնչում: Որոշ քաղաքացիներ մեղադրանքներ են հնչեցնում՝ հայ եկեղեցուն՝ կրավորական կամ անտարբեր պահվածքի համար: Հանրության որոշ հատվածն էլ մեղադրում է եկեղեցուն՝ իրականացված ծավալուն օժանդակությունների մասին քիչ խոսելու համար: Լրատվամիջոցների խնդրանքով Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի Արտաքին հարաբերությունների և արարողակարգի բաժնի տնօրեն Տ. Նաթան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյանը ներկայացրել է մի շարք ուղղություններով Հայ եկեղեցու գործունեությունը՝ ՀՀ կառավարությանը ֆինանսական աջակցության, զինհաշմանդամներին՝ բուժման աջակցության, շրջափակված, ապա՝ բռնագաղթած արցախահայությանն տարաբնույթ օժանդակության, ռազմագերիների և պատանդների վերադարձի հետ կապված աշխատանքներին և դրանց արդյունքներին: Որոշ մանրամասներ հրապարակվում են առաջին անգամ:

Զինհաշմանդամները Մայր Աթոռի ծրագրով բուժվում և պրոթեզավորվում են արտասահմանում


Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Հայրապետի տնօրինությամբ պատերազմական գործողությունների հետևանքով վնասվածքներ ստացած զինվորականները բուժվում և պրոթեզավորվում են արտասահմանում, հիմնականում Հնդկաստանի, նաև՝ Ավստրիա և Կանադայի լավագույն բուժհաստատություններում: Ծրագիրը սկսել է իրականացվել 2016 թվականից։ Մեկնելուց առաջ, և վերադառնալուց հետո Նորին Սրբությունն իր հայրական օրհնությունն է բաշխում ամենքին, հետաքրքրվում բուժման ընթացքով, արդյունքներով:

 

Նզովք՝ եկեղեցու բարձրագույն պատիժը


Եկեղեցու սանկցիան բարձրագույն կետում նզովքն է։ Հիսուսն ինքն է այդ իշխանությունը փոխանցել իր առաքյալներին։ Բոլոր նրանք, ովքեր ոտնձգություն են կատարում եկեղեցու վարդապետության դեմ՝ որպես ծայրագույն սանկցիա կիրառվում է նզովք և բանադրանք։ Դա ենթադրում է կտրել, դուրս դնել եկեղեցու կյանքից, որը կարող է մարդու համար արտահայտվել ցավագարությամբ, ողբերգություններով, անժամանակ մահով, եթե չկա դարձ։ Մեկնաբանում է
Ռուբեն վարդ. Զարգարյանը: