Հայտնին ու անհայտը Պարույր Սևակի մասին. մաս 1-ին


2024թ.-ին կլրանա Պարույր Սևակի ծննդյան 100-ամյակը: Սա լավ առիթ է կրկին անդրադառնալու Պ. Սևակի ստեղծագործությանը, քննարկելու նրա կյանքի ու գրականության խնդիրները, գուցե նաև՝ առեղծվածները: Պ. Սևակի կենսագրության մշտապես քննարկվող հարցերի շուրջ զրուցում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը, Արքմենիկ Նիկողոսյանը և Սևակ Ղազարյանը:

Մեկ պատմվածքի շուրջ. Ա. Պաչյան, «Թափանցիկ շշեր»


Արամ Պաչյանի «Թափանցիկ շշեր» պատմվածքը անկախության շրջանի արձակի ամենահյատնի գործերից է: Սոցիալական խնդրի ներկայացում, տպավորիչ դիպաշար ու կերպարներ, բարձրացվող կարևոր հարցեր: Ինչի՞ շնորհիվ սիրվեց այս պատմվածքը և որքանո՞վ է արդիական այսօր: «Թափանցիկ շշերը» քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Հայ գրողների բանաստեղծական առաջին գրքերը


Առաջին գիրքը, դրա հրատարակության ու ընդունելության հանգամանքները կարևորագույն նշանակություն ունեն բանաստեղծների հետագա գրական ճակատագրի վրա: Հայ գրականության պատմությունը գիտի առաջին գրքերի և՛ հաջողված, և՛ անհաջող օրինակներ: Հայ բանաստեղծների առաջին գրքերի ֆենոմենը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Հայ գրականության սիրունները. մաս 2-րդ


Ռոմանտիկական ու ռեալիստական, ապա նաև նոր ժամանակների գրականության մեջ փոխվում է արտաքին գեղեցկության ընկալումն ու նշանակությունը: Արտաքնի նկարագրությունը գրականության մեջ գրեթե վերանում է, սակայն գրական սիրուններ, այդուհանդերձ, կան: Հայ գրականության սիրուններին շարունակում են քննարկել գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը։

Հայ գրականության սիրունները, մաս 1-ին


Հայ գրականությունը դիմանկարնների բազմազան ու հետաքրքիր պատկերասրահ ունի: Հին գրականությունից սկսյալ, մինչ նոր ժամանակներ գեղեցկության տարբեր պատկերացումներով ու չափանիշներով ներկայացվել ու գովերգվել է կնոջ գեղեցկությունը, բայց կան նաև գեղեցիկ տղամարդկանց պատկերներ: Գեղեցկության ի՞նչ չափանիշներով են միջնադարյան ու նոր գրականության մեջ պատկերվում հերսներն ու հերոսուհիները, ինչ գեղարվեստական միջոցներ են օգտագործվում: Քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը։

Մեկ պատմվածքի շուրջ. «Իմ անուշ փոքրիկ»


Ո՞վ է պատմվածքի հերոսուհին և ո՞ւր է նա կորել: Ինչպե՞ս են մեկ կերպարում համատեղվում քնքշությունն ու առնականությունը: Ինչի՞ շնորհիվ է հեղինակը հասնում այդպիսի մեծ ազդեցության: Վիլյամ Սարոյանի ամենհայտնի ու սիրված պատմվածքներից մեկը՝ «Իմ անուշ փոքրիկը», քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը ։

Հայ գրականության միջազգայնացումը


Ինչպե՞ս հայ ժամանակակից հեղինակը կարող է հայտնի դառնալ արտասահմանում, ո՞վ պետք է օգնի գրողին, արդյո՞ք միայն լավ գիրք գրելը բավարար է։ «Զուգահեռ ընթերցումներ»-ում քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը, Արքմենիկ Նիկողոսյանը և ԿԳՄՍՆ մշակութային ժառանգության և ժողովրդական արհեստների վարչության գլխավոր մասնագետ Արմեն Սարգսյանը։

Ինչո՞ւ են ճամփորդում գրական հերոսները և ո՞ր են հասնում. մաս 2-րդ


Գրական ճանապարհորդությունների ու ճամփորդական պատումի գրական հնարքների մասին «Զուգահեռ ընթերցումներ»-ում շարունակում են զրուցել գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Ինչո՞ւ են ճամփորդում գրական հերոսները և ո՞ւր են հասնում. մաս 1-ին


Բանահյուսության ու գրականության թերևս ամենահին ու մնայուն դիպաշարերը կառուցվել են՝ առանցքում ունենալով ճամփորդությունը։ Մեկ վայրից մյուս վայր տեղափոխությունը բերում էր նոր տպավորություններ, վտանգներ, անծանոթ աշխարհների բացահայտման բերկրանք, ապա նաև՝ կարոտ ու վերադարձի իղձեր։ Այս մոտիվներն ամենաբազմազան դրսևորումներ են գտել հայ և համաշխարհային գրականության մեջ։ Գրական ճանապարհորդությունները «Զուգահեռ ընթերցումներ»-ում քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանն ու Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Գրականությունը պատկերապատումներում


Պատկերապատումը կամ կոմիքսը գեղարվեստական գրականությունը ներկայացնելու յուրօրինակ ձևաչափ է, ունի իր կանոններն ու արտահատության միջոցները: Կոմիքսն ամբողջ աշխարհում սիրված ու տարածված է, սակայն հայ իրականության մեջ դժվարությամբ է ճանապարհ հարթում: Ո՞րն է պատճառը, որքանո՞վ են հայ գրականությունը կամ բանահյուսությունը հարմար պատկերապատումի ձևով ներկայացվելու համար: «Զուգահեռ ընթերցումներ»-ում գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանն ու Արքմենիկ Նիկողոսյանը հյուրընկալել են Նարեկ Վան Աշուղաթոյանին:

Գրականությունը մարզերում


Գրականությունը սահմաններ չի ճանաչում, հատկապես մեր՝ համացանցային ժամանակներում։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանում դեռ տարբերակում են Երևանում ստեղծվող և մարզերում ստեղծվող գրականությունը: Մարզերում ապրող շատ գրողներ ստեղծագործական հետագա զարգացման համար կարևոր են համարում Երևան տեղափոխվելը: Ովքե՞ր են մարզերում ապրող և ստեղծագործող գրողները, ինչո՞վ է առանձնանում նրանց գրականությունը։ «Զուգահեռ ընթերցումներ»-ում քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Մեկ պատմվածքի շուրջ. Ակսել Բակունց, «Խոնարհ աղջիկը»


«Խոնարհ աղջիկը» ոչ միայն Ակսել Բակունցի, այլև ամբողջ հայ գրականության գլուխգործոցներից է: Կառուցված լինելով նուրբ ու դետալային մանրամասներով՝ այդ պատմվածքը բազմաթիվ մեկնաբանությունների տեղիք կարող է տալ: Մյուս կողմից՝ չափազանց ուսանելի են գրողական այն հնարանքները, որոնք կիրառել է Բակունցն այդ պատմվածքում: Բակունցի «Խոնարհ աղջիկը» պատմվածքը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը: