 |
Հոգեւորականները հանդես են եկել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին սատարող հայտարարություններովԱմենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի հասցեին հնչող զրպարտությունների ֆոնին, եկեղեցական համակարգի օղակներից հնչել են հակադարձ՝ հավատարմության և զորակցության հրապարակային հարյուրավոր հայտարարություններ։ Դրանք արվել են անհատապես, միասնական թեմերով և պաշտոնապես։ |
 |
Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանի հանդիսապետությամբ Արարատ գյուղի եկեղեցում մատուցվել է առաջին ՊատարագըԱմենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի տնօրինությամբ Մասյացոտնի թեմի առաջնորդ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանը ազատվել է պաշտոնից՝ առաջնորդի հանգամանքը չարաշահելու, պարտականությունների մեջ թերանալու, թեմի եկեղեցականաց նկատմամբ հարկադրանք ու ճնշումներ գործադրելու պատճառով: Մասյացոտնի թեմի առաջնորդական տեղապահ է նշանակվել Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը: Թեմը կանգնած էր կառավարման և ներքին պառակտման ճգնաժամերի և հոգևոր կյանքի վերակազմավորման անհրաժեշտության առաջ։ |
 |
Ամենայն հայոց Հայրապետի գահակալության շրջանում կարգալույծ է հռչակվել 101 հոգևորականՀոգեւորականների մի մասը հոգևոր ասպարեզից ինքնակամ են հեռացել՝ չկարողանալով կրել եկեղեցականի ծանր բեռը: Ոմանք չեն արդարացրել իրենց հոգևոր պետերի հույսերը: Ըստ վիճակագրության, փաստացի 38 հոգևորական ասպարեզը թողել է իր դիմումի համաձայն, 27-ն ինքնակամ լքել է ծառայության վայրը, 15-ը՝ կարգալույծ է արվել թեմակալ առաջնորդների ներկայացրած միջնորդագրերի հիման վրա, և 21-ը՝ ուղղակիորեն Վեհափառ Հայրապետի կողմից։ |
 |
Ազատան համայնքում նշել են Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի տոնըՇիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանի և թեմի հոգևոր տեսուչ Նարեկ եպիսկոպոս Ավագյանի օրհնությամբ Ազատան համայնքում նշել են Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի տոնը: Համայնքի բնակիչները ուխտերթով քայլել են Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, որտեղ մատուցվել է Ուխտի Սուրբ Պատարագ։ Շիրակի թեմի եկեղեցիներում պատարագների և ժամերգոթյունների ժամանակ մշտապես աղոթք է հնչում անազատության մեջ գտնվող հոգևորականների և հատկապես թեմակալ առաջնորդ Միքայել արքեպիսկոպոսի համար: |
 |
Բաղդադում վերաօծվել է առաջնորդանիստ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ Մայր եկեղեցինՄեկ տարի տևած հիմնանորոգումից հետո դեկտեմբերի 20-ին Բաղդադում վերաբացվել է իրաքահայոց թեմի Առաջնորդանիստ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ Մայր եկեղեցին։ 1957 թվականին կառուցված Եկեղեցին երբևէ չէր ենթարկվել նման ծավալուն և ընդգրկուն հիմնանորոգման։ |
 |
Բացվել է «Լուսաբեր պատկերներ. Հրեշտակների մանրանկարչական հայտնությունը» ցուցադրությունըՆերկայացվել են ձեռագիր մատյաններ, արխիվային փաստաթղթեր, հնատիպ գրքեր, ժապավենաձև հմայիլներ և ինքնատիպ ձեռագրակազմեր։ Ցուցանմուշների գաղափարական և պատկերագրական առանցքում հրեշտակների կերպարն է: Ցուցադրության համար շուրջ 25 բացառիկ ձեռագիր է ընտրվել: Թե ձեռագրերը, թե մյուս ցուցանմուշները հիմնականում առաջին անգամ են ցուցադրվում։ |
 |
Մոնրեալի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարում տեղի է ունեցել Ամանորի ընդունելությունՄիջոցառումը կազմակերպել է Կանադայի թեմի առաջնորդ Աբգար եպիսկոպոս Հովակիմյանը: Տարեմուտի երեկոյին մասնակցել են թեմի հոգևոր դասը, համայնքային կառույցների ղեկավարները, հավատացյալներ՝ ընտանիքներով և մտերիմներով: Միջոցառմանը հաջորդել է մոմավառություն և համերգ՝ նվիրված «Հանուն Հայաստանի երեխաների» թեմական հիմնադրամի 35-ամյակին: |
 |
Բուլղարիայի թեմի բոլոր կառույցները հերքել են Փաշինյանի լրատվամիջոցի հայտարարությունըՆիկոլ Փաշինյանի ընտանիքին պատկանող լրատվամիջոցը գրել էր, որ Բուլղարիայում հայոց եկեղեցու թեմական խորհրդի մի քանի անդամ համերաշխություն են հայտնել հայտարարություն տարածած տասը եպիսկոպոսներին՝ կարգալույծ եղած նախկին քահանա արմեն Մելքոնյանի հետ: Թեմական գրեթե բոլոր կառույցները, Բուլղարիայում գործող համայնքային կազմակերպությունները առաջնորդական տեղապահ Տաթև եպիսկոպոս Հակոբյանի գլխավորությամբ պաշտոնական հայտարարություններով հերքել են այդ հրապարակումը: |
 |
Հավատացյալները Մայր Աթոռից հեռացել են միայն Կաթողիկոսի վեհարան վերադառնալուց հետոՄիկրոավտոբուսով, ոստիակնների ու քաղաքացիական հագուստով անձանց հսկողությամբ Մայր աթոռ ժամանած եպիսկոպոսների խումբը Տրդատ թագավորի կամարի մոտ փորձել է հայտարարություն ընթերցել, սակայն հավատացյալների վանկարկումների արդյունքում նրանց ձայնը չի լսվել։ Սկզբում եպիսկոպոսների խմբի անունից փորձել է հայտարարություն տարածել Անուշավան եպիսկոպոս Ժամկոչյանը, ապա Վազգեն արքեպիսկոպոս Միրզախանյանը։ Նրանք Մայր աթոռի տարածքից հեռացել են հավատացյալների սուլոցների և ուժայինների ուղեկցությամբ։ Ամենայն հայոց Կաթողիկոսին աջակցելու եկած քաղաքացիները սպասել են մինչեւ նորին սրբությունը տաճարից վերադառնա վեհարան, որից հետո հեռացել են։ |
 |
Այլակրոնների և այլադավանների կրոնական կապերը հայ առաքելական սուրբ եկեղեցու հետ․ Նոր գիրքՊատմաբան Ստեփան Ստեփանյանցը նոր աշխատությամբ անդրադարձել է 19-ից 20-րդ դարերում հայ առաքելական սուրբ եկեղեցու հետ այլակրոնների և այլադավանների կրոնական կապերին: 620 էջանոց փաստաթղթերի ժողովածուն լույս է ընծայել Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հրատարակչատունը: Հեղինակը կազմել, թարգմանել, ծանոթագրել է ժողովածուն և առաջաբան է գրել: Հավաքված են այն փաստաթղթերը, որոնց համաձայն 19-րդ դարում Ռուսական կայսրությունում բնակվող բազմաթիվ հրեաներ որոշել են մկրտվել և քրիստոնեություն ընդունել: |
 |
Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանը երկու ամսով կալանավորվել էՄայր Աթոռի դիվանապետը ձերբակալվել է դեկտեմբերի 4-ին՝ Քննչական կոմիտեում, որտեղ հրավիրվել էր հարցաքննության համացանցում տարածված տեսանյութերի գործով: Հարցաքննության ավարտից հետո ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցները ձերբակալել են նրան: Նրան մեղադրում են թմրամիջոց իրացնելու մեջ։ |
 |
Հմայակ ԱվետիսյանԵղեռնից փրկված և մանկատանը մեծացած նկարիչ Հմայակ Ավետիսյանը կյանքի վերջին շրջանում՝ 1974-78 թվականներին նկարում է Հայաստանով մեկ սփռված եկեղեցիներն ու վանքերը։ Նա այդպես ցույց է տալիս, որ ոչ ոք ի զորու չէ մոռանալ ազգային ինքնությունը, նախնիների հավատը: Ժառանգներին Հմայակ Ավետիսյանը մի բան էր կտակել՝ պահպանել իր գործերը՝ մի օր Վանը վերադարձնելու և այնտեղ ցուցադրելու երազանքով ու հույսով: |