Վարք Դանիել Վարուժանի


Եղեռնազոհ Դանիել Վարուժանը իր կենսագրությամբ, գործունեությամբ ու ստեղծագործության առանձնահատկություններով հիացմունքի, ոգեշնչման աղբյուր է ընթերցողների համար: Նա հայ պոեզիայի ամենանշանավոր ու ինքնատիպ դեմքերից մեկն է: Դ. Վարուժանի կյանքն ու ստեղծագործությունը «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Բանաստեղծությունից՝ երգ և հակառակը


Երաժշտությունը և պոեզիան արվեստի զարգացման բոլոր փուլերում սերտորեն կապված են եղել: Շատ բանաստեղծներ նաև երաժիշտներ են եղել և շատ երգահաններ՝ պոետներ: Մեր ժամանակներում նույնպես այդպիսի օրինակներ ունենք: Ինչպե՞ս է համադրվում պոեզիան երաժշտությանը, արդյո՞ք երգի բառերը բանաստեղծություն են: Այս հարցերը «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը, Արքմենիկ Նիկողոսյանը և երգահան, բանաստեղծ Նարեկ Կոսմոսը:

Մոր կերպարը 20-րդ դարասկզբի հայ պոեզիայում


Մայրերին նվիրված բանաստեղծություններ պարբերաբար հանդիպում են հայկական պոեզիայում, սակայն մայրերգությունը, որպես երևույթ ձևավորվեց 20-րդ դարասկզբի հայ բանաստեղծության մեջ՝ հատկապես Ավետիք Իսահակյանի, Վահան Տերյանի, հետագայում նաև Եղիշե Չարենցի ստեղծագործություններում: Այս թեման «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Եկեղեցի չունեցող Օսթինի հայ համայնքը Հարության տոնը նշել է հունական եկեղեցում


Քրիստոսի հրաշափառ հարության տոնը նշել են Օսթինի հայ համայնքում: Թեքսաս նահանգի մայրաքաղաքում թեև եկեղեցի չկա, բայց հայկական եկեղեցական համայնք է գործում: Բոլոր պատարագները մատուցվում են հույն ուղղափառ սուրբ Էլիաս եկեղեցում:

 

Հարության խորհուրդը տաղերում


Հայ միջնադարյան տաղերգության մեջ Սուրբ Հարության թեման գտել է իր ուշագրավ արտահայտությունը: Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու, Սուրբ Ներսես Շնորհալու և այլ հեղինակների տաղերում ամփոփվում են մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Հրաշափառ Հարության հիմնական խորհուրդները՝ լույսի հաղթանակ խավարի նկատմամբ, կյանքի հաղթանակ մահվան նկատմամբ ու հոգիների հարություն։ «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդման շրջանակում տաղերգության մեջ Սուրբ Հարության թեման քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Հովհաննես Գրիգորյանի «Հրեշտակներ մանկության երկնքից» շարքը


Հայկական պոեզիայի պատմության մեջ Հովհաննես Գրիգորյանի «Հրեշտակներ մանկության երկնքից» շարքն ուրույն տեղ ունի, որը բանաստեղծը գրել է իր ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Այս շարքը նա անընդհատ նորացրել ու համալրել է իր նոր բանաստեղծություններով։ Հովհաննես Գրիգորյանի «Հրեշտակներ մանկության երկնքից» շարքն առանձնանում է նուրբ հումորով, թախիծով ու խոր ողբերգականությամբ։

«Զուգահեռ ընթերցումներ»  հաղորդմանը գրականագետներ  Հայկ Համբարձումյանը և  Արքմենիկ Նիկողոսյանը քննարկում են Հովհաննես Գրիգորյանի «Հրեշտակներ մանկության երկնքից» շարքը։
 

Մեկ պատմվածքի շուրջ․ Պերճ Զեյթունցյան «Յուրաքանչյուր տասից մեկը»


Պերճ Զեյթունցյանն ավելի հայտնի է որպես վիպասան, հայտնի են նաեւ նրա պիեսները։
Սակայն քչերը գիտեն, որ հատկապես ստեղծագործական առաջին տարիներին Զեյթունցյանը գրել է պատմվածքներ։ Զեյթունցյանի 1956թ․ հրատարակած առաջին գիրքը՝ «Նրա առաջին ընկերը» պատմվածքների ժողովածու է։ Դրան հաջոդած 3 գրքերը նույնպես պատմվածքների ժողովածուներ են։

«Զուգահեռ ընթերցումներ»  հաղորդմանը գրականագետներ  Հայկ Համբարձումյանը և  Արքմենիկ Նիկողոսյանը քննարկում են Պերճ Զեյթունցյանի «Յուրաքանչյուր տասից մեկը» պատմվածքը։
 

Եղեգնյա մի սրինգ կտրած. Մ.Մեծարենցի «Ըլլայի, ըլլայի»


Միսաք Մեծարենցի «Նոր տաղեր» ժողովածուի «Ըլլայի, ըլլայի» շարքն ընդգրկում է ընդամենը երեք բանաստեղծություն, սակայն ոչ միայն հայտնի է ու սիրված, այլև տարբեր մեկնաբանությունների է արժանացել: Ինչո՞ւ է հեղինակն այդպիսի շարք առանձնացրել, նրա այլ գործեր չէի՞ն կարող տեղ գտնել այդ շարքում, և ի՞նչ կապ ունի շարքի հետ «Արդի մարդուն Հայր մերը» գործը: Արեւմտահայ բանաստեղծի ստեղծագործությունները քննարկում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը:

Մեկ պատմվածքի շուրջ. Ա. Բակունց «Ալպիական մանուշակ»


Ակսել Բակունցի «Ալպիական մանուշակը» տարբեր կերպ կարելի է հասկանալ ու մեկնաբանել: Արդյո՞ք պատմվածքը գեղեցկության ընկալման մասին է, կամ գուցե հին ու նոր ժամանակների բախմա՞ն, գուցե հեղինակը սոցիալակա՞ն խնդիրներ է բարձրացնում: «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդմանը գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը քննարկում են հայ գրականության ամենահայտնի ու սիրված պատմվածքը:

Էրիկ Մկրտչյանը 44-օրյա պատերազմից հետո


Ջրականում ԱԹՍ-ի չարաբաստիկ հարվածը Էրիկ Մկրտչյանի կյանքը փոխել է։ Նա ընտանիքով Վանաձորից տեղափոխվել է Երևան, որպեսզի կարողանա երկարատև բուժում ստանա նախ հիվանդանոցում, ապա «Զինվորի տանը»։ Էրիկը հիմա համարում է, որ վիրավորվելուց հետո գնահատում է կյանքը, հարազատներին ու իրեն շրջապատող աշխարհը։ Նա կարծում է, որ դժվարություններն ուժեղացրել են իրեն։
 

Արամ Թերզյանը 44-օրյա պատերազմից հետո


Ազոթագիրքը փրկել է հայր և որդի Թերզյանների կյանքը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ Արամ Թերզյանի կյանքը փրկել է գրպանի աղոթագիրքն ու խաչը։ Թշնամու գնդակը դիպել էր ծոցագրպանի աղոթագրքին, որը զրահաբաճկոնի նման պաշտպանել է Արամին։ Նույն աղոթագիրքը Արցախի առաջին պատերազմի ժամանակ պաշտպանել է նաեւ Արամի հորը։ «Զինվորի տանը» բուժվելուց հետո Արամն աղոթագիրքը նվիրել է վերականգնողական կենտրոնում բացված մատուռին։ Հիմա Արամը «Զինվորի տան» Շիրակի մարզի համակարգողն է։

«Սասնա ծռեր» էպոսի հայտնությունը


1873 թ. Գարեգին վարդապետը Սրվանձտյանցը Մշո Առնիստ գյուղում Տարոնցի Կրպոյից գրառում է «Սասնա ծռեր» ազգային դյուցազներգության առաջին տարբերակը՝ «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ» անունով, որը հրատարակում է 1874 թ. Կ․Պոլսում՝ «Գրոց և բրոց. Սասունցի Դաւիթ կամ Մհերի դուռ» վերնագրով գրքում: Այս ժողովածուն կարևորագույն նշանակություն է ունենում ազգային էպոսի ու հայոց բանահյուսական գանձարանի այլ նյութերի հետագա գրառման ու ուսումնասիրության համար։ «Զուգահեռ ընթերցումներ» հաղորդման շրջանակում «Գրոց և բրոց. Սասունցի Դաւիթ կամ Մհերի դուռ» գրքի նշանակության մասին զրուցում են գրականագետներ Հայկ Համբարձումյանը և Արքմենիկ Նիկողոսյանը: